24 giờ sau nhậm chức, chính quyền Biden tung “liên hoàn cước” nhắm thẳng Trung Quốc

Trái ngược với những nghi ngại về việc một chính quyền Mỹ nhu nhược, yếu hèn trước Trung Quốc của tân Tổng thống, chỉ trong 24 giờ chính thức bước vào Nhà Trắng, Joe Biden và cộng sự đã liên tục tung ra đòn đánh trực diện vào chính quyền Trung Quốc, công khai chống những hành động bá quyền và gian lận thương mại gây tổn hại cho nước Mỹ và các nước đồng minh.

1. Công nhận Đài Loan là một quốc gia độc lập

Theo Reuters ngày 21/1, bà Emily Horne, người phát ngôn Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng (National Security Council) đã nói, bà Tiêu Mỹ Cầm, đại diện Đài Loan tại Washington đã tham dự buổi lễ tuyên thệ nhậm chức của Tổng thống Biden. Cam kết của Mỹ với Đài Loan “vững như bàn thạch”.

Bà Horne nói: “Tổng thống Biden sẽ sát cánh cùng bạn bè và đồng minh để thúc đẩy thịnh vượng, an ninh và giá trị chung ở khu vực châu Á – Thái Bình Dương (bao gồm cả Đài Loan)”. Bên cạnh đó, tại phiên điều trần bổ nhiệm, Ngoại trưởng Mỹ Blinken khi nói về chính sách với Đài Loan đã nhấn mạnh “đảm bảo Đài Loan có khả năng tự vệ chống lại sự xâm lược”.

Thông tấn xã CNA của Đài Loan dẫn lời những người quen thuộc với vấn đề này nói rằng lời mời bà Tiêu Mỹ Cầm tham dự lễ nhậm chức của ông Biden có “ý nghĩa đột phá quan trọng” bởi vì đây là lần đầu tiên kể từ năm 1979, Đài Loan chính thức được mời tham dự lễ nhậm chức của một Tổng thống Mỹ.

Trang tin Hồng Kông Dongfang (Đông Phương) ngày 21/1 cho biết, cả Viện trưởng Hành pháp Đài Loan Tô Trinh Xương và Đảng Dân Tiến (DPP) cầm quyền đều mô tả đây là bước đột phá lớn nhất trong quan hệ Đài Loan – Hoa Kỳ trong 42 năm qua. Nhà lãnh đạo Đài Loan Thái Anh Văn đã chúc mừng ông Joe Biden và bà Kamala Harris vào thứ Năm (21/1).

“Những kẻ phỉ báng Đài Loan và quan hệ Đài Loan – Mỹ có thể dừng lại ở đây” – tuyên bố của ông La Chí Chính, Trưởng Ban Quốc tế của Đảng DPP Đài Loan rõ ràng nhằm vào Trung Quốc.

2. Kêu gọi hai Đảng hợp tác chống Trung Quốc

Trong một diễn biến quan trọng liên quan đến quan hệ Mỹ – Trung, vào sáng sớm ngày 21/1, Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã công bố các biện pháp trừng phạt đối với 28 quan chức cấp cao của chính quyền ông Trump trong đó có cựu Ngoại trưởng Mike Pompeo. Chính quyền Tổng thống Joe Biden lập tức đáp trả, Hội đồng An ninh Quốc gia Nhà Trắng đã chỉ trích các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc đối với các cựu quan chức chính phủ tiền nhiệm là không thể đạt được hiệu quả và không phù hợp.

Đồng thời, kêu gọi hai đảng Dân chủ và Cộng hòa cùng hợp lực để lên án các biện pháp trừng phạt của Trung Quốc đối với các quan chức chính quyền Trump. Bà nói, Tổng thống Joe Biden mong lãnh tụ hai đảng hợp tác để Mỹ chiến thắng trong cuộc “chiến” với Trung Quốc.

3. Cam kết đứng về phía Nhật Bản trong cuộc chiến chủ quyền chống Trung Quốc trên đảo Senkaku

Trong động thái đối ngoại đầu tiên, chính quyền Joe Biden khẳng định tiếp tục ủng hộ Nhật bảo vệ quần đảo Senkaku Trung Quốc cũng đòi hỏi chủ quyền và không bãi bỏ áp thuế với Trung Quốc.

Các quan chức Hoa Kỳ và Nhật Bản ngày 21/1 đã tiến hành cuộc tiếp xúc chính thức đầu tiên kể từ khi tân Tổng thống Joe Biden nhậm chức. Phía Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng chính quyền Joe Biden sẽ tiếp tục coi quần đảo Điếu Ngư là đối tượng áp dụng của “Hiệp ước An ninh Mỹ – Nhật”.

Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ Jake Sullivan nói rằng, chính quyền Joe Biden mới đi vào hoạt động sẽ tiếp tục áp dụng Điều 5 của “Hiệp ước An ninh Mỹ – Nhật” đối với quần đảo Senkaku. “(Phía Mỹ) phản đối tất cả các hành động đơn phương gây tổn tại cho sự quản trị của Nhật Bản và sẽ tuân thủ các nghĩa vụ của Mỹ theo quy định trong Hiệp ước An ninh Mỹ – Nhật”.

4. Duy trì áp thuế trừng phạt lên Trung Quốc

Trong một diễn biến khác liên quan đến chính sách đối ngoại của chính quyền Joe Biden, bà Janet Yellen, cựu chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ, người được Tổng thống Joe Biden đề cử làm Bộ trưởng Tài chính, cho biết chính quyền của Tổng thống Biden sẽ không bãi bỏ ngay lập tức các mức thuế áp lên hàng hóa Trung Quốc, nhưng sẽ xem xét liệu Trung Quốc có chấp hành Hiệp định thương mại Mỹ – Trung giai đoạn đầu hay không. Đồng thời, sẽ đẩy mạnh hợp tác với các đồng minh để chống lại các hành vi kinh tế không công bằng của Trung Quốc.

Trước đó, sau khi tham dự phiên điều trần xác nhận đề cử của Thượng viện, vào cùng ngày bà Yellen đã trả lời bằng văn bản các câu hỏi của các Thượng nghị sĩ. Bà đề cập chính phủ mới sẽ không thực hiện bất kỳ thay đổi nào trước khi xem xét giai đoạn đầu của thỏa thuận thương mại do chính quyền Trump ký với Trung Quốc và trao đổi với các đồng minh.

Chính quyền Biden sẽ sử dụng các công cụ khác nhau để đối phó với các hành vi lạm dụng kinh tế của Trung Quốc và truy cứu trách nhiệm của họ. Khi được hỏi liệu Washington đã đạt được hiệp định thương mại với Đài Loan hay chưa, bà Yellen nói rằng một hiệp định thương mại tự do mới sẽ không được ký kết trong thời điểm hiện tại, ưu tiên hàng đầu của ông Biden là tạo việc làm và tăng cường đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

Bà Janet Yellen cũng cam kết rằng các nhà chức trách chắc chắn sẽ truy quét tài trợ khủng bố, xem xét tất cả các khoản đầu tư ra nước ngoài và liệu các lệnh trừng phạt của chính phủ trước đối với các công ty Iran, Triều Tiên, Trung Quốc và Nga có được nhắm trúng mục tiêu và có hiệu lực hay không, đồng thời nhấn mạnh sẽ không cho phép Trung Quốc vi phạm các lệnh trừng phạt của Mỹ.

T.H