Bao nhiêu căm pʜẫn đổ đầu 300 sinh viên Hải Dương, nào ngờ các em mới chính là ɴạn ɴhân

Hôm qua rảnh rỗi, lướt kỹ facebook, thấy ào ào những bài viết “tranh cãi” nhau về chuyến bay vào Sài Gòn hỗ trợ chống dịch của đoàn 300 sinh viên tình nguyện trường Đại học Kỹ thuật y tế Hải Dương. Trong đó có cả những người được gọi là Kols viết bài mỉa mai, “đuổi” các em về!

Thực lòng, chỉ vì những “tiểu tiết” nhỏ, mà lòng người dễ chia rẽ đến thế. Trong đại dịch, càng phải đoàn kết, yêu thương nhau thì mới thắng được. Cũng phải có cả sự thấu hiểu nữa để biết bỏ qua những sai sót do thiếu tinh tế, thiếu sự nhạy cảm của một vài cá nhân, thậm chí của cả một tổ chức, một doanh nghiệp. Biết bỏ qua để nhìn thấy bản chất của câu chuyện, mà trân trọng, mà yêu thương.

Đó là nghĩa tình tương thân tương ái giữa người với người trên khắp dải đất hình chữ S, không phân biệt vùng miền, không ngần ngại hiểm nguy mà đi thẳng vào tâm dịch. Đó là tấm lòng thiện nguyện của các doanh nghiệp, thương cho SG đã làm mọi cách mà dịch vẫn không giảm, xắn tay vào tìm cách hỗ trợ.

Trong quá trình đó, có chuyện này chuyện kia xảy ra, do không hiểu văn hoá, lỡ nói 1 câu, hay lỡ viết gì đó “quá lên”, thì cũng không nên vì thế mà tự ái rùm beng, phủ nhận cái tâm của đoàn tình nguyện, của doanh nghiệp chứ.

Chuyện lẽ ra chẳng nên “phóng to” thế.

Tóm lược là thế này:

Tp HCM gồng mình chống dịch với những con số ca nhiễm mới vẫn liên tục tăng mạnh qua các ngày. Kể từ khi có ca nhiễm trong cộng đồng đầu tiên ngày 18/5, thành phố này đã có tổng cộng hơn 5000 ca nhiễm Covid-19. Mỗi ngày lại có hơn 200 ca mắc mới, có hôm tăng thêm gần 500 ca, đưa thành phố rơi vào tình trạng nặng nhất trong 3 kịch bản ứng phó với đại dịch được dự báo.

Lực lượng y tế của thành phố hoạt động hết công suất. Thách thức lớn nhất là phải truy vết được các ổ dịch trong cộng đồng, điều tra dịch tễ F0 trong 1 giờ, phải làm sao trong thời gian ngắn nhất, xét nghiệm toàn thành phố với 10 triệu mẫu, tiêm vắc-xin sớm nhất có thể.

Do đó, Tp HCM cần tình nguyện viên là tất yếu. Hàng nghìn người tình nguyện từ các mọi miền, trong đó đương nhiên là các sinh viên trường y đã xung phong lên đường. Những công việc đơn giản như lấy mẫu, đo huyết áp… cần một lực lượng lớn để triển khai nhanh chóng.

Thế nhưng, chỉ vì những lỗi sơ đẳng trong truyền thông và phối hợp, các em SV lãnh đủ hậu quả.

Tập đoàn Vingroup huy động 4000 nhân viên trong hệ thống, gồm chủ yếu là nhân sự của Vinpearl, Vinhomes, Vinmec, những người quen làm dịch vụ chăm sóc, để đưa vào Sài Gòn hỗ trợ đợt lấy mẫu xét nghiệm trên diện rộng lần này.

300 SV Hải Dương vào SG tình nguyện là do Bộ Y tế huy động vào hỗ trợ. Đây là những người có chuyên môn, rất nhiều trong số đó từng tham gia hỗ trợ chống dịch tại Hải Dương, Bắc Ninh, Bắc Giang từ đầu năm đến nay.

Hai đoàn này vào SG cùng thời điểm. Trong đó, đoàn của Vingroup đa phần không có chuyên môn về y tế, nên để hỗ trợ huấn luyện, đào tạo các kỹ năng cơ bản, ngoài các nhân viên y tế của Vinmec, Vin có đặt vấn đề ghép chung với đoàn Hải Dương, để đoàn Hải Dương tham gia huấn luyện luôn cho các tình nguyện viên của Vin rồi cùng tham gia hỗ trợ dịch cho SG.

Do tham gia hỗ trợ chống dịch nên khi vào SG, cả đoàn 4300 con người này sẽ phải tuân theo sự sắp xếp, điều động của Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP. Hồ Chí Minh (HCDC), của sở Y tế, nói chung là của địa phương chứ không có chuyện chỉ vào để hỗ trợ cho cư dân của Vin.

Cùng lúc đó, Vietnam Airlines và Saigon Tourist là 2 đơn vị cũng hỗ trợ đoàn 300 SV tình nguyện Hải Dương trong đợt này. Nơi cho chuyến bay, nơi cho chỗ nghỉ. Thế nhưng, cả 2 DN này lại nhân chuyện hỗ trợ, làm PR hoành tráng quá, long lanh quá nên “phản cảm”, nếu không nói là quá lố.

VNA làm PR hình ảnh đưa đón, chụp hình lúc lên máy bay, trên máy bay, hình ảnh sáng choang, cả đoàn giơ tay hô khẩu hiệu (chắc chắn là do đạo diện ảnh yêu cầu).
Trong bài PR lại viết là “mở đường Hồ Chí Minh trên không để chi viện cho chiến trường miền Nam”. Một nick name (sau này được xác minh không phải của đoàn SV tình nguyện Hải Dương) cũng đăng lên MXH vài câu “đây là cuộc chiến cuối cùng, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước”. Trong khi đó, vấn đề này với những ai đó vẫn … nhạy cảm. Người ta không thoải mái để nghe những câu này.

Saigon Tourist thì PR về việc cho các tình nguyện viện này ở khách sạn 5 sao.

Nhìn bề ngoài, sự chăm sóc đến tận “chân răng” này đã vô tình đặt ra sự so sánh đối trọng của cộng đồng mạng với tình hình các y bác sĩ và các tình nguyện viên vẫn đang ngày đêm chống dịch cực nhọc ở SG. Chắc chắn, họ chịu đủ thứ vất vả, mệt mỏi, khó khăn chứ không thể được ở khách sạn 5 sao.

Chưa hết, hình ảnh thì long lanh quá mức nhưng công tác phối hợp giữa chỉ huy của đoàn tình nguyện, của DN và Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP HCM lại có độ “vênh nhau”.

Người dân được hẹn 13h để lấy mẫu, nhưng phải chờ đến tận 19h mới bắt đầu làm. Đã đến muộn, các SV lại “chê” đồ bảo hộ không giống như ở Bắc Giang, sợ không an toàn nên không làm mà đi về. Thế là bị người dân ở đây gọi là chảnh choẹ. Cả đoàn bị ăn chửi.

Thực tế là, các em SV này đến SG lúc 9h. Phải lang thang lòng vòng đội nắng mãi rồi đến 12h mới được ăn trưa. Hẹn dân 13h lấy mẫu (không rõ ai hẹn dân nhưng tạm gọi là ban tổ chức hoặc có thể là HDCD đi) thì 14h, mới có xe đến đón đoàn SV. 15h đến địa điểm, cả đoàn chờ đợi đến tận 19h mới có vật tư lấy mẫu.

Tới lúc đó, khi thấy bộ đồ bảo hộ không được như ở Bắc Giang, chỉ huy đoàn yêu cầu không làm, các em SV phải nghe theo chứ đâu có quyền quyết định. Trước khi đi, các em đã được tập huấn rất rõ về việc phải bảo vệ bản thân không bị lây nhiễm trước khi đi giúp người khác. Việc cẩn trọng là hiển nhiên.

Hậu quả, cơn giận dữ của nhiều người nhân danh người SG bùng lên, viết tút hờn dỗi, mỉa mai, chửi bới. Nhiều câu đau lòng đã thốt ra, như “bọn Bắc kì”, “bọn c ộng  s ản”, rồi là SV đi du lịch… Và hình như, một vài em SV không chịu được cũng comment tranh cãi lại, so sánh vùng miền.

Rồi việc ở khách sạn 5 sao, hình như ban tổ chức không tìm được chỗ nào nên sau nhiều tiếng chờ đợi, đành nhờ quận sắp xếp và cuối cùng, họ cho ở khách sạn 5 sao. Hoàn toàn không có chuyện đây là chế độ đãi ngộ riêng biệt hay là đòi hỏi của các SV tình nguyện.

Vin không làm chiến dịch PR trên báo chí cho các hoạt động này nhưng tất yếu bị mang tiếng là thuê 300 SV vào SG để làm màu.

Nếu như, không có mấy bài PR lố, không có sự lệnh pha trong công tác phối hợp thì chuyện đâu đến nỗi.

Lẽ ra giữa những ồn ào này, cần ai đó trong Trung tâm kiểm soát bệnh tật Tp HCM lên tiếng tường minh chứ?

Qua câu chuyện này mới thấy, làm tình nguyện cũng như làm từ thiện, cũng luôn đứng trước nhiều rủi ro nhạy cảm. Bản chất là ý nghĩa đẹp, ý nghĩa rất nhân văn, đang được chào đón ở mọi nơi, nhưng chỉ sơ sảy chút xíu trong lời nói, trong hành xử, là méo mó hết cả ý nghĩa của việc tình nguyện. Sai 1 ly, đi 1 dặm.

Các doanh nghiệp muốn làm công tác xã hội thì tốt rồi, nhưng cũng không nên tranh thủ quá để PR lúc này. Người viết bài PR, phóng viên hay đội ngũ biên tập các bài này cũng nên nhạy cảm hơn. Để những bài viết khoa trương, đại ngôn đăng lên, hỏng cả thương hiệu tờ báo.

Buồn thêm một việc nữa, chiến tranh đã qua đi rất lâu, nhưng tâm lý kỳ thị vùng miền, kỳ thị chế độ dường như vẫn tiềm ẩn đâu đó. Chỉ chờ có cơ hội hé ra là nó lại bùng lên như vô thức. Vẫn có một bộ phận nào đó, hình như người ta không cần “giải phóng Sài Gòn” ngày xưa thì phải. Bao giờ mới hết điều đó nhỉ.

Lại nhớ cách đây 20 năm, thuở cũng đi tình nguyện, làm thanh niên xung kích. Chẳng biết gì, ngây thơ lắm. Đội trưởng bảo tham gia đâu thì tham gia đó, cứ ào ào nhiệt huyết vậy. Cũng chẳng nghĩ gì đến những ý nghĩa cao siêu của các đợt đi tình nguyện vùng sâu. Vất vả nhưng không thấy khổ, chỉ thấy vui và hào hứng.

Sinh viên bây giờ chắc “già đời” hơn tôi ngày xưa. Giữa lúc này, đi vào tâm dịch, mặc đồ bảo hộ kín bưng, nóng nực để làm việc xuyên trưa, thâu đêm đến 16h/ngày cũng đã là một sự dũng cảm đáng trân quý lắm rồi.

Bài viết liên quan