Bỏ 12.000 tỷ cứu Vietnam Airlines, dân tiếp tục bị “chém đẹp” và không còn cơ hội đi máy bay?

Chuyện Vietnam Airlines được ưu đãi gói giải cứu tới 12.000 tỷ trong khi VietJet Air và Bamboo Airways như kẻ đang chìm trong lũ thì bị bỏ mặc ai cũng đã rõ. Cái người ta không rõ là trong khi người dân cả nước bị vắt kiệt để giải cứu cho VN Airlines thì hãng hàng không vô ơn lại vô tư hút máu dân, triệt tiêu đối thủ bằng muôn cách khác nhau.

Trước thời điểm 29/9 năm nay, Công ty bay dịch vụ hàng không VASCO (con đẻ của Vietnam Airlines) tìm cách bào túi dân bằng nhiều cách khác nhau. Như chặng bay Hà Nội – Côn Đảo (transit qua SG) bị VASCO tung giá vé thấp nhất lên tới 6,5 triệu khứ hồi. Những ngày rằm, mồng 1 hay dịp lễ tết biết dân đi lễ đông thì VASCO tăng giá đến cả chục triệu và vé chợ đen lên đến 12-15 triệu. Khi có hãng khác mở đường bay này thì Vasco đột ngột hạ giá vé xuống chỉ còn 2,6 triệu.

Ngoài ra, một đường bay khác cũng đang được VASCO làm giá trên lưng khách hàng, Đường bay Sài Gòn – Rạch Giá khi độc quyền thì giá vé khứ hồi chặng này khoảng 3,5 triệu nhưng khi có vài hãng có ý định khảo sát để mở tuyến thì giá lập tức được hạ xuống chỉ còn 1,1 triệu.

Độc quyền thì bán giá cắt cổ nhưng khi có cạnh tranh thì giảm giá để dìm chết đối thủ nhằm bảo vệ độc quyền. Dân trong lúc khó khăn vẫn bị Vietnam Airlines tìm cách “cắt cổ”, đến khi cạnh tranh lại giảm giá vé, tức là giá vé vốn không cắt cổ như nó vốn dĩ, mà chỉ bị Vietnam Airlines cố tình tăng giá để tận thu? Vietnam Airlines chơi bài khôn như vậy mà vẫn lỗ, thậm chí là lỗ khủng thì rõ ràng phải xem lại cách vận hành chứ không thể cứ đổ vấy cho Covid19 được.

Quan trọng là sau khi gói cứu trợ được tung ra, Vietnam Airlines có lẽ sẽ tiếp tục chiêu bài “khôn lỏi” này nhằm bóp chết các đối thủ khác, rồi từ đó sự độc quyền lại càng tăng thêm. Dân khi đó liệu có tiếp tục được hưởng những mức giá ưu đãi hay sẽ bị hãng hàng không độc tôn “bóp cổ đến chết”?

Nghị quyết về kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020 của Quốc hội không cho phép sử dụng ngân sách nhà nước để cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước… nhưng nghị quyết ở kỳ họp thứ 10 mới đây lại đi ngược lại khi cho phép chính phủ bơm tiền giải cứu Vietnam Airlines. Sự quay ngoắt này phải chăng là quá thiên vị, một nền kinh tế liệu có công bằng khi mà cùng tạo ra công ăn việc làm, cùng đóng thuế nhưng chỉ mỗi Vietnam Airlines được giải cứu còn các hãng hàng không tư nhân khác vẫn bị “sống chết mặc bay”?

Có một điều có lẽ ít ai biết, dù nhà nước chiếm 86% cổ phần tại Vietnam Airlines, nhưng cũng có tới 9% cổ phần thuộc sở hữu của các cổ đông Nhật. Vậy dân Việt nài lưng ra giải cứu Vietnam Airlines chả khác gì đem tiền đi cứu cả cổ đông nước ngoài? Trong khi biết bao dân VN đang khốn đốn vì Covid19 còn chưa được hỗ trợ, liệu có thỏa đáng chăng?

Cũng cần phải biết rằng, chính ông Trịnh Hồng Quang, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam thông tin về kế hoạch sản xuất kinh doanh năm 2021 không mấy lạc quan và rằng Vietnam Airlines có thể lỗ hàng chục tỉ đồng mỗi ngày trong năm 2021. Cộng với số lỗ lên tới 11.000 tỷ trong 9 tháng, dự kiến lỗ 15.000 tỷ trong năm nay dù hãng đã phải đi vay mới gần 18.794 tỷ đồng. Vậy thì gói cứu trợ 12.000 tỷ liệu có bõ bèn, hay sẽ chỉ như nước sông đổ bể khi mà đại dịch vẫn chư được khống chế, các chuyến bay quốc tế chưa thể mở?

Bây giờ cũng là lúc xem lại môi trường đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực hàng không. Vì sao Vietnam Airlines được độc quyền “chuyên cơ” cho lãnh đạo? Các nguyên thủ quốc gia khác có giao độc quyền chuyên cơ cho một hãng nào hay không? Các chuyến bay chở nguyên thủ quốc gia hoàn toàn có thể được đấu thầu hay chỉ định dựa trên chất lượng dịch vụ, vì thế phải chăng đã đến lúc Nhà nước nên can đảm rút hết vốn Nhà nước tại Vietnam Airlines lúc này?

Có rất nhiều lĩnh vực cần giải cứu lúc này hơn là bơm tiền cho Vietnam Airlines. Các DNNN nếu làm ăn thua lỗ thì phải tự tái cơ cấu, nếu không hãy cứ để phá sản, khi đó mới có thị trường lành mạnh, thu hút đầu tư để người tiêu dùng hưởng lợi. Nếu cứ để những doanh nghiệp như Vietnam Airlines bám víu vào bầu sữa ngân sách thì chả mấy chốc, chỉ còn vài phần trăm dân số mới có khả năng đi và chi trả vé máy bay.

Hà Min

Bài viết liên quan