Cái khó của vị tân Phó Chủ tịch Thành phố ở chiếc ghế vừa “nóng” vừa “hiểm”

Thành phố Hồ Chính Minh vừa có vị tân Phó Chủ tịch thay thế vị cựu Phó Chủ tịch Trần Vĩnh Tuyến vừa mới “vào lò” vì tội “Ký sai dẫn đến “chuyển hàng trăm tỷ của nhân dân vào túi doanh nghiệp” là ông Lê Hòa Bình (vừa mới được HĐND Tp.HCM bầu).

Trong số những chiếc ghế nóng, thì vị trí Phó CT phụ trách đô thị có lẽ là cái ghế “nguy hiểm nhất” khi thời gian qua liên tiếp có những vị cựu Phó CT “nhập kho” như: Hữu Tín, Thành Tài và Vĩnh Tuyến. Liệu vị tân Phó CT Lê Hòa Bình có dễ đi theo vết xe đổ và nhất là lời hứa như đi đóng cột khi nhậm chức “cam kết sẽ ưu tiên phát triển, xây dựng nhà ở giá rẻ cho công nhân và những người có thu nhập thấp” có làm khó ông?

Ông Lê Hòa Bình.

Ngày 17/11/2017 Phó Chủ tịch Trần Vĩnh Tuyến ký Quyết định số 6077/QĐ-UBND về việc chấp thuận cho chuyển nhượng dự án phát triển khu nhà ở tại phường Phước Long B, Quận 9 giữa Sagri và PP. Thay vì Không được phép chuyển, hoặc Đấu giá QSDĐ thì ông ấy ký thẳng luôn. Việc ký này đã “chuyển hàng trăm tỷ của nhân dân vào túi doanh nghiệp”. Việc ông Tuyến “có gì không” khi biết sai vẫn ký hiện vẫn chưa rõ, nhưng rõ ràng ở vị trí Phó CT, chỉ một chữ ký thôi cũng có thể làm bay hàng trăm triệu tiền thuế của dân, thì hàng chục, hàng trăm chữ ký sẽ là bao nhiêu?

Còn nói tới cựu Phó CT Nguyễn Hữu Tín, vì chữ ký quyết định giao 2.300 m2 đất ở khu ‘đất vàng’ cho Phan Văn Anh Vũ (tức Vũ “nhôm”), cựu Phó Chủ tịch UBND TP.HCM đã tự đưa mình vào danh sách đen “chống tham nhũng”. Ông Tín ký quyết định giao đất dựa trên đề nghị của Giám đốc Sở Tài nguyên – Môi trường thời điểm này là Đào Anh Kiệt. Với cương vị của mình, ông Tín chắc chắn biết việc tự ý giao đất công không qua đấu thầu là sai luật nhưng vì lý do gì mà ông ký? Tiền hay quan hệ, hay cả hai? Thế mới thấy, cái vị trí Phó CT vừa quyền lực nhưng cũng vừa “dễ chết” thế nào.

Còn về cựu Phó CT Nguyễn Thành Tài, ông Tài lại bị đồn sa lưới tình cảm với nữ đại gia Dương Thị Bạch Diệp, dẫn đến việc tiếp tay cho bà Diệp trong thương vụ lừa đảo hoán đổi đất gây thiệt hại 352 tỉ đồng. Trong thương vụ đầy “cảm động” này không rõ ông Tài có được chia phần hay không, ngồi ở chiếc ghế Phó CT, không phụ trách việc xử lý, sắp xếp lại tài sản nhà nước, không là thành viên trong Ban chỉ đạo 09 TP.HCM, lại cho mình cái quyền chấp thuận hoán đổi tài sản cho “người thương” thì thật khó chấp nhận. Nếu không sáng suốt, cái vị trí Phó CT phụ trách đô thị thật dễ khiến người ta lạm quyền, rồi tự ý xem tài sản của nhà nước là của mình, để rồi tự tra tay vào còng như thế đó.

Còn về vị tân Phó Chủ tịch UBND TP Lê Hòa Bình, sau khi được bầu, tân Phó Chủ tịch đã đặt ra mục tiêu trọng tâm trong 6 lĩnh vực gồm: Pháp lý trong đầu tư xây dựng; quy hoạch, quản lý, phát triển đô thị; xây dựng; quản lý đất đai, tài nguyên và môi trường… Nổi bật nhất là cam kết “ưu tiên việc phát triển nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ, nhà ở dành cho công nhân và người dân có thu nhập thấp”.

Đây có vẻ là một cam kết rất đáng chú ý và rất kêu, rất được lòng dân khi dân số thành phố ngày càng đông, nhưng việc đảm bảo nhà ở cho người có thu nhập thấp vẫn là điều gây trăn trở cho TP. Tuy nhiên, đây có lẽ là một thách thức khó nhằn đối với vị tân CT khi mà, nếu muốn làm được vậy ông sẽ phải giải quyết được những thực trạng đang tồn tại sau:

Đầu tiên, quỹ đất giá rẻ ở thành phố dường như không còn. Quỹ đất không còn, nguồn cung sụt giảm mạnh, phân khúc nhà giá rẻ cho người dân vì thế cũng bị co hẹp đến mức gần như “tuyệt chủng”. Bước vào năm 2019, quỹ đất dành cho việc phát triển các khu căn hộ tại Tp.HCM đã dần đi vào cạn kiệt. Thậm chí, chính quyền còn phải đề xuất Chính phủ thay đổi quy hoạch để chuyển đổi nhiều khu đất nông nghiệp thành đất ở để dự trữ quỹ đất dành cho phát triển đô thị trong tương lai. Vậy thì với việc không còn quỹ đất thì lấy đâu xây nhà giá rẻ cho dân?

Thứ hai, các chi phí xây dựng dự án như giá đất, chi phí vật liệu, nhân công đều tăng, khiến các doanh nghiệp BĐS không mặn mà, thậm chí quay lưng với phân khúc nhà giá rẻ.

Thực tế, dù TP đã có nhiều ưu đãi dành cho doanh nghiệp phát triển nhà giá rẻ, nhà ở xã hội như miễn, giảm tiền sử dụng đất; miễn, giảm một số các loại thuế, trợ giúp đầu tư hạ tầng của khu vực cho dự án phát triển nhà ở xã hội; hỗ trợ lãi suất (đối với người mua). Nhưng chính sách giảm thuế mới khuyến khích “bề nổi” của vấn đề, thực tế hiện nay không ai muốn đầu tư loại hình nhà ở này vì gặp quá nhiều khó khăn để được phê duyệt và loạt thủ tục sau đó để triển khai dự án.

Muốn đáp ứng được nhu cầu giá rẻ, Phó CT phải đảm bảo giao đất hoặc thu tiền sử dụng đất thấp để chi phí đất chỉ chiếm khoảng 10% giá trị căn hộ, thủ tục hành chính nhanh để không bị đội giá và chất lượng cần phải quy định cụ thể. Bên cạnh đó, loại hình căn hộ này cần phải ràng buộc về chất lượng, cơ sở hạ tầng, bởi nếu không, người dân mua xong sau một thời gian ngắn phải bỏ tiền ra sửa chữa rất tốn kém.

Tổng hợp 3 yếu tố nêu trên thì thử hỏi ông Lê Hòa Bình sẽ xây căn hộ giá rẻ cho công nhân & người có thu nhập thấp như thế nào? Bao nhiêu đời lãnh đạo của Tp.HCM cũng có những cam kết tương tự nhưng chưa thấy ai có thể thực hiện. Liệu ông Lê Hòa Bình có làm được như cam kết?

Ngồi ở chiếc ghế vừa nóng vừa hiểm, để không bị tài sản công “mê hoặc”, không bị quyền lực che mắt đã là khó lắm rồi, giờ còn gánh thêm cái cam kết khó nhằn hiển nhiên không phải là chuyện dễ. Mong làm sao, vị tân Phó CT Lê Hòa Bình, hiện lên là hình ảnh một lãnh đạo trẻ có tấm lòng vì nước vì dân sẽ giữ vững được tâm thế chính trực, liêm chính của một vị lãnh đạo, không đi vào vết xe đổ của các vị cựu Phó CT trước. Và biết đâu, tầng lớp lãnh đạo trẻ như ông có thể làm được điều mà các thế hệ trước không làm được, những người thu nhập thấp sẽ sớm có mái nhà định cư?