Cú điện đàm với Tổng thống Trump, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc một lần nữa lại biến nguy thành an?

Cách đây không lâu, VN đứng trước nguy cơ sẽ bị Tổng thống Trump trừng phạt kinh tế vì thâm hụt cán cân thương mại, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã cấp tốc tháo ngòi nổ bằng quyết sách khéo léo. Quyết định của ông đã biến chuyện lớn thành nhỏ chuyện nhỏ hóa không. Mới đây, VN lại bị Bộ Tài chính Mỹ dán nhãn thao túng tiền tệ, một lần nữa Thủ tướng Phúc đã nhanh chóng hóa giải biến nguy thành an.

Trước đó, khi đàm đạo với Bộ trưởng Thương mại Mỹ, Bộ Trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh nhận thấy nguy cơ Tổng thống Trump sẽ trừng phạt kinh tế VN vì xuất siêu gần 40 tỷ đô la tạo cán cân thương mại không cân bằng với Mỹ. Bộ trưởng đã nhanh chóng cầu cứu Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc để khẩn cấp tháo ngòi nổ.

Sau nhiều lần đắn đo suy tính, Thủ tướng đã quyết định: “Để Mỹ đầu tư hàng tỷ đô la xây dựng nhà máy điện khí hoá lỏng và sẽ mua hàng tỷ đô la nguyên liệu khí hoá lỏng của Mỹ để giảm sự mất cân bằng cán cân thương mại”. Đây là quyết định cả hai bên đều có lợi, nhưng có lẽ VN lợi nhiều hơn cả Mỹ. Phía Mỹ giải quyết được bài toán thâm hụt cán cân thương mại, còn VN thì giải quyết bài toán ô nhiễm môi trường và sức khỏe của người dân.

Hiện nhiều nhà máy nhiệt điện than trong cả nước đang gây ô nhiễm môi trường trầm trọng, chưa kể nguồn than trong nước hiện nay cạn kiện phải nhập từ Trung Quốc với giá cao về phục vụ cho các nhà máy này. Nếu bây giờ phát triển điện khí hoá lỏng dần thay thế điện nhiệt than, thì các vấn đề nan giải đó sẽ được giải quyết. Khi mọi thứ đi vào guồng máy, thì môi trường sẽ được cải thiện hàng triệu người dân không còn phải đối mặt với căn bệnh ung thư quái ác nữa.

Sau quyết định nhanh chóng và quyết liệt của Thủ tướng, Tổng thống Trump đã không ra lệnh trừng phạt kinh tế VN. Những tưởng nền kinh tế VN sẽ bình yên mà phát triển hậu covid, nhưng không mới đây Bộ Tài chính Mỹ lại dán nhãn “VN thao túng tiền tệ”.

Theo các chuyên gia động thái này có thể mở đường cho việc Tổng thống Trump đánh thuế lên hàng nhập khẩu từ Việt Nam trước khi ông rời nhiệm sở vào tháng 1/2021. Nếu VN không giải quyết triệt để vụ này nền kinh tế VN sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến đời sống người dân.

Không chần chừ do dự, hôm 22.12 Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã điện đàm ngay với Tổng thống Mỹ Donald Trump: “khẳng định việc điều hành chính sách tiền tệ của Việt Nam không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế”. Thủ tướng Phúc nhấn mạnh: “Việt Nam là nước đang phát triển, tiềm lực kinh tế còn hạn chế, nên điều hành chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô, điều hành tỉ giá không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế.”

Ngoài ra, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Tổng thống Donald Trump còn trao đổi về việc Cơ quan đại diện thương mại Mỹ (USTR) đang tiến hành điều tra chính sách tiền tệ và nguyên liệu gỗ của Việt Nam theo Mục 301 của Luật Thương mại năm 1974 của Mỹ, và các vấn đề liên quan.

Buổi điện đàm kết thúc, Tổng thống Trump trân trọng nhờ Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chuyển lời chào hỏi thân ái tới người dân Việt Nam. Ông Trump khẳng định rất quý trọng đất nước và con người Việt Nam, mong muốn thăm lại Việt Nam vào thời gian tới.

Chưa biết kết quả thế nào, nhưng thấy Trump vui vẻ gửi lời thăm người dân và mong muốn tới VN lần nữa, cho thấy cú điện đàm của Thủ tướng Phúc là bước đi khéo. Tất cả là nhờ cách ứng xử của Thủ tướng. Bởi thật ra quan hệ giữa các nước phụ thuộc rất nhiều vào cách ứng xử của cá nhân từng lãnh đạo và đôi khi nó cũng phần nào như là câu chuyện hàng xóm với nhau, nếu bên này cởi mở thì bên kia sẽ vui vẻ thân thiện hơn.

Mặc dù ông Donald Trump sắp rời khỏi Nhà trắng, nhưng Thủ tướng Phúc vẫn điện đàm, nó thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau. Trước đó, khi Donald Trump đắc cử, Thủ tướng Phúc cũng là nhà lãnh đạo đầu tiên ở khu vực Đông Nam Châu Á thăm chính thức Hoa Kỳ. Rõ ràng, biết mình biết người nên VN đã có được thành công trong đối ngoại ngoài mong đợi. Và có lẽ điều giúp Thủ tướng thành công hơn nữa là ông luôn đặt lợi ích quốc gia dân tộc và tính mạng của người dân lên hàng đầu, chính vì mục tiêu ấy mà đã giúp ông hóa giải nguy thành an.

Hồi năm ngoái khi nhìn tấm ảnh thủ tướng Phúc tìm đến chỗ của Tổng thống Trump để bắt tay tại G20 Nhật Bản, cảm giác như đó là một cái bắt tay tình cảm ở một buổi gặp gỡ thân mật nào đó chứ không phải là một thượng đỉnh toàn cầu. Cái bắt tay đó của Thủ tướng Phúc phần nào tạo ra thiện cảm của Mỹ đối với Việt Nam, nó rất thân thiện cởi mở chứ không như sự suy diễn của một số người.

Và có lẽ cũng nhờ phong cách ngoại giao bình dân của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc mà Tổng thống Trump đã thông qua ông để gửi lời hỏi thăm nhân dân Việt Nam. Đây cũng là điều rất hiếm có trong quan hệ ngoại giao. Rõ ràng, biết mình biết người, VN đã có một nhiệm kỳ thành công trong đối ngoại.

Bài viết liên quan