Đóng chợ truyền thống, siêu thị quá tải nếu dịcʜ bệɴʜ tại TP. HCM vẫn kéo dài phải làm sao???

Khi TP.HCM áp dụng chỉ thị 16 của Thủ tướng, kèm theo đó là các chợ truyền thống trên địa bàn liên tục bị đóng cửa. Vậy là người dân ùn ùn kéo nhau vào siêu thị khiến hàng hóa tăng lên mức báo động. Chưa kể một lượng lớn người tập chung vào siêu thị tiềm ẩn ɴɢuy cơ lây lan dịcʜ bệɴʜ rất кhủɴg kʜɪếᴘ. Vậy giải pháp an toàn cho người dân hiện nay là gì???

Tính đến chiều 12.7, Sở Công thương TP.HCM cho biết: TP.HCM đã đóng cửa 169 chợ truyền thống chỉ còn 68 chợ đang hoạt động cầm chừng. Ông Nguyễn Nguyên Phương, Phó giám đốc Sở Công thương TP.HCM cho hay, số chợ truyền thống tiếp tục bị tạm ngưng hoạt động tiếp tục gia tăng trong bối cảnh toàn thành phố đã thực hiện lệnh giãn cách theo Chỉ thị 16 của Chính phủ.

Theo Sở Công thương, các chợ truyền thống buộc tạm ngưng hoạt động chủ yếu do có ca nhiễm Covid-19 liên quan. Trong nỗ lực của các địa phương để mở chợ hoạt động trở lại thì bị vướng đa số chợ truyền thống chưa đảm bảo đúng việc phòng chống dịch Covid-19 an toàn theo bộ tiêu chí an toàn mà thành phố đã ban hành.

Khi mà các chợ truyền thống bị cấm, người dân tập chung vào kênh phân phối tại siêu thị. Khỏi phải nói doanh thu siêu thị tăng lên gấp 3-4 lần, nhưng có điều đáng nói là giá rau củ quả tại một số siêu thị tại Gò Vấp giá tăng đột biến, khiến người mua ʜoaɴɢ мaɴɢ. Như vậy việc tập chung vào siêu thị mua hàng hóa phát sinh một số ʜệ ʟụy như một số mặt hàng thiết yếu bị tăng giá, thứ nữa là ɴɢuy cơ ʟây ɴʜiễм trong cộng đồng là rất cao. Chợ cũng ʟây ɴʜiễм, siêu thị cũng không thì phải làm sao đảm bảo an toàn cho người dân đây?

Trước tình huống nan giải này, hai kiến trúc sư Trần Quang Hiếu và Trần Tấn Phúc cho rằng TP HCM có thể tham khảo mô hình mang chợ ra phố mùa giãn cách của một số nước.

Với các nước phương Tây, mô hình chợ nông dân ngoài trời (farmers’s market, người nông dân tự chở nông sản từ ngoại ô vào thành phố để bán ở chợ tạm vào cuối tuần) được nâng cấp với các tiêu chuẩn vệ sinh, giữ khoảng cách nghiêm ngặt. Hàng hóa có thể được gói và niêm yết giá sẵn để người mua lựa chọn thật nhanh và hạn chế tiếp xúc.

Người dân xếp hàng đi chợ ngoài trời ở quảng trường Grand Army, New York. Ảnh: NYT.

Phát biểu với kênh truyền thông Whyy tháng 4 năm ngoái, Yvonne Michael, Giáo sư dịch tễ học của Drexel University School of Public Health, cho biết: “Đi chợ nông dân có thể an toàn hơn đối với virus là vì bạn được ở ngoài trời, có không khí trong lành luân chuyển”.

Trong bài viết trên New York Times, giáo sư Marty Makary – chuyên về chính sách y tế của trường Johns Hopkins School of Public Health khẳng định “các nghiên cứu đã chỉ ra rằng hoạt động ngoài trời với khoảng cách thích hợp sẽ có ɴɢuy cơ ʟây ɴʜiễм thấp hơn so với ở trong nhà”.

Đó là ở các nước phương Tây, còn ở các nước đang phát triển, giải pháp lại vô cùng đơn giản và gần gũi. Bắt đầu từ Myanmar, và được Indonesia, Cambodia học theo. Họ mang ra đường phố, các lô bán hàng được định vị rõ ràng bằng vạch sơn để đảm bảo khoảng cách.

Tiến thêm một bước là mô hình mang tên Hyperlocal Micromarkets của công ty kiến trúc và đô thị Shift (Hà Lan), đã gây được tiếng vang vào mùa hè năm ngoái. Shift đề nghị thay vì các chợ hay siêu thị tập trung, chỉ cần tổ chức họp chợ ở quy mô nhỏ vài quầy ở từng khu phố, tránh người dân di chuyển từ nơi này sang nơi khác. Tuy nhiên, đề xuất chỉ dừng lại ở mức độ nghiên cứu.

Họp chợ trên đường phố ở Kalaw,Myanmar, tháng 4/2020. Ảnh: The Irrawaddy.

Đối chiếu các mô hình này với TP HCM, nhóm kiến trúc sư cho rằng việc triển khai là không quá khó khăn. “Có thể đóng cửa (1 chiều hay 2 chiều) và tổ chức lại giao thông một tuyến đường trong từng khu phố với tiêu chí lưu lượng xe ít, có nhiều bóng râm, không ảɴʜ ʜưởɴɢ giao thông vùng, để tổ chức các chợ phân tán cho từng khu phố”, nhóm chuyên gia nói.

Bước tiếp theo, mỗi điểm có thể tối thiểu chỉ cần 3-4 tiểu thương bán các mặt hàng thịt cá, rau củ quả, nhu yếu phẩm, thức ăn chế biến sẵn. Vị trí quầy hàng phải được đánh dấu rõ ràng, đảm bảo khoảng cách y tế. Tiểu thương có thể phân phối từ chợ đang hoạt động hay từ chợ tự phát truyền thống đã bị đóng cửa. Tiểu thương phải đăng ký và chỉ được bán ở khu phố trong suốt thời gian giãn cách, hạn chế luân chuyển.

Theo ông Hiếu và ông Phúc, nên tổ chức chợ trên phố từ sáng đến chiều, tránh việc tập trung đông người cùng thời điểm. Giới hạn số người vào chợ cùng lúc để đảm bảo an toàn. Có thể ứng dụng việc mua hàng trước bằng cách gọi điện hay app và chỉ đến lấy. Nên khuyến khích đi bộ và không cần tổ chức giữ xe. Buổi tối cần thu dọn để tránh tụ tập khó quản lý.

Tiểu thương ở Bali, Indonesia, tháng 5/2020. Ảnh: EPA-EFE.

Nếu TP.HCM áp dụng mô hình mang chợ ra phố như vậy có thể mỗi con đường – khu phố đều có chợ trong thời gian giãn cách. Người dân đỡ cảm thấy rủi ro hơn khi vào siêu thị hay các cửa hàng tiện lợi mua đồ và nhất là giảm tải lượng người tập trung quá đông trong siêu thị. Giảm được ɴɢuy cơ ʟây ɴʜiễм trong cộng đồng.

Không chỉ vậy mô hình mang chợ ra phố còn hạn chế được việc lợi dụng tăng giá khi sự cạnh tranh bị hạn chế, rồi hạn chế tập trung quá nhiều vào siêu thị để mua hàng không đảm bảo giãn cách xã hội! Thiết nghĩ, nên nhân rộng mô hình này để đảm bảo an toàn cho người dân!

T.L

Từ khóa:
Bài viết liên quan