Hé lộ nguyên nhân vì sao EVN độc quyền vẫn lỗ, và không bao giờ chịu công khai các yếu tố cấu thành giá điện

Vì sao EVN độc quyền mà vẫn lỗ, vì sao không minh bạch các yếu tố cấu thành giá điện là những câu hỏi đau đáo mà bao năm qua người dân vẫn chưa nhận được câu trả lời từ EVN. Để rồi dân chỉ biết cắn răng chịu đựng khi EVN tăng giá điện hết lần này đến lần khác. Và hôm nay hàng triệu dân trong cả nước cầm hóa đơn tiền điện tăng vọt mà không hiểu chuyện gì đã xảy ra, phải chăng đã lúc EVN phải trả lời cho dân rõ tất cả các câu hỏi vì sao và tại sao?

Thực ra, nếu người dân vẫn đi làm, thì chẳng ai mảy may đả động đến giá điện vì xưa giờ họ vẫn cắn răng chịu đựng. Mỗi lần tăng giá là dân than khóc, nhưng tăng vẫn cứ tăng, dân cứ răm rắp làm theo. Nhất là điện không nghe, không đóng tiền, thì bị cắt lúc đó kêu trời cũng không thấu.

Những tưởng mọi chuyện “thuận buồm xuôi gió” năm này sang năm khác, ai dè dịch bệnh ặp đến, thì cái số chỉ số báo điện đã tố cáo tội ác của EVN, rằng có doanh nghiệp đóng cửa không hoạt động, giá điện vẫn tăng vù vù. Thậm chí nhiều gia đình cũng rơi vào cảnh này, ở nhà vào thời gian giãn cách xã hội tiết kiệm hết mức có thể mong là giảm được tiền điện nhưng không, EVN đã phù phép khiến hàng loạt hóa đơn tăng vọt. EVN cho rằng do thời tiết nắng nóng nên mức tiêu thụ tăng, liệu có ai chấp nhận được khi năm nào EVN nhai đi nhai lại như thế?

Câu hỏi được đặt ra là, có hay không chuyện EVN lợi dụng việc giãn cách xã hội, khi người dân ở nhà sử dụng điện nhiều, để đục nước béo cò? Mong Thanh tra Chính Phủ vào cuộc để thanh tra giá điện mà EVN thu của dân và doanh nghiệp thời gian qua, đặc biệt là mùa dịch bệnh, để an lòng dân. Chứ cái kiểu cả nước gồng mình lên với dịch bệnh mà EVN căng túi thu tiền như thế này, không hề ổn.

Chuyện “thừa nước đục thả câu” không phải là chuyện chưa từng xảy ra với EVN, mà trước đó đã xảy ra hàng loạt vụ. Cụ thể năm 2005, hoá đơn tiền điện của người dân Sài Gòn đột nhiên tăng vọt. Báo Tuổi trẻ điều tra và đã chỉ ra sự gian dối của EVN TP.HCM khi mua điện kế điện tử kém chất lượng về gắn cho dân. Sau vụ bê bối tăng giá chấn động tại Sài Gòn ấy, lãnh đạo EVN có xin lỗi người dân. Nhưng xin lỗi thì cứ xin lỗi, từ đó tới nay, không lúc nào là dân không kêu trời vì điện. Từ vụ việc trên khiến người ta không thể nghi ngờ, liệu lần này EVN đã dùng chiêu trò tăng lượng điện năng tiêu thụ, mà không tăng giá điện?

Có lẽ tăng giá điện sẽ khiến người dân nổi giận trong thời điểm này, nên EVN đã dùng thủ đoạn khác để hút máu mà họ không la toáng lên. Chiêu trò này không còn lạ lẫm với EVN, bởi trước đó EVN đầu tư vốn ra ngoài lên đến trên 121.000 tỷ đồng, trong khi vốn điều lệ của công ty mẹ chỉ có gần 77.000 tỷ đồng, vụ đầu tư này khiến ngân sách mất 2.195 tỷ đồng. Trong đó có 595 tỷ đồng dùng để xây biệt thự, nhà phố, bể bơi, sân tennis cho…cán bộ của EVN và dân sẽ phải gánh chi phí đó bằng việc tăng giá điện để bù lỗ. Chưa dùng lại đó, EVN còn đầu tư cho rất nhiều ngành như tài chính, ngân hàng, bảo hiểm…rồi cũng thua lỗ. Để bù vào khoản lỗ này EVN bắt dân phải gồng mình góp tiền cho EVN trả nợ thông qua việc tăng giá điện. Nhiều người yêu cầu EVN minh bạch các yếu tố cấu thành giá điện để xem vì sao tập đoàn này độc quyền mà vẫn lỗ, thì dường như không nhận được câu trả lời nào.

Lẽ ra, thay vì bắt EVN trả lời và truy cứu trách nhiệm của EVN thậm chí yêu cầu EVN minh bạch các yếu tố cấu thành giá điện, thì người ta lại lên giọng đòi xử lí người xuyên tạc về giá điện khi dân kêu trời cách tính giá điện 6 bậc thang. Tại sao lại dung túng EVN như thế, giờ có lẽ chúng ta đã có câu trả lời.

Được biết hai quan chức thuộc hàng Thứ Trưởng của Bộ Công thương nắm giữa vị trí chủ chốt ở hai lĩnh vực than và dầu khí, từng là sếp của EVN giai đoạn 2012 – 2015 và giai đoạn 2015 – 2018. Rồi ông Cục trưởng Cục Điều tiết điện lực (thuộc Bộ Công thương) Nguyễn Anh Tuấn từng là Ủy viên Hội đồng thành viên EVN; hiện trong phân công chức năng nhiệm vụ, ông Tuấn có chức năng “Quy định khung giá của mức giá bán lẻ điện bình quân, cơ chế điều chỉnh giá và cơ cấu biểu giá bán lẻ điện”.

Ba vị trí ấy của Bộ Công thương là 3 vị trí có tiếng nói quyết định đến việc tăng hay giảm giá điện. Mà hiện đảm trách 3 vị trí ấy đều là những người từng là sếp lớn ở EVN, thì đến đây chúng ta đã hiểu vì sao chỉ thấy một màu tăng giá điện mà không có giảm rồi chứ?

T.L