Lần đầu tiên trong hơn 200 năm lập quốc, dân Mỹ có thể không xác định được Tổng thống mới là ai?

Bầu cử Tổng thống ở Mỹ có 2 vấn đề nhiều người lầm to.

Sai lầm lớn nhất là tin sái cổ vào những cuộc thăm dò dư luận. Đủ các con số thăm dò được tung ra cho bá tánh tiêu thụ, nhưng có mấy ai hiểu được đằng sau chỉ số thăm dò đó là những ai, thuộc thế lực ngầm nào. Một sai lầm chết người, là chỉ số thăm dò mang tính cách toàn quốc, có nghĩa người ta thăm dò dư luận toàn quốc, để có một khái niệm lòng dân thiện/ác cảm với liên danh tranh cử như thế nào.

Thí dụ, thăm dò của USC Dornsife/Los Angeles Times trong khoảng thời gian từ 7-20 tháng 9, ông Biden dẫn trước Trump +10 điểm. Thăm dò của IBD/TIPP từ 16-19 tháng 9, ông Biden dẫn trước ông Trump +6 điểm… Nếu cứ ngồi nhà, cả phe ông Biden lẫn ông Trump, khỏi đi bỏ phiếu chi cho mệt. Bên thắng thế cho rằng giờ phút khải hoàn sắp đến, vui mừng khôn tả. Bên dưới cơ thì quan niệm kiểu này banh xác tới nơi, có đi bỏ phiếu cũng hoài công.

Nếu quý vị tin những con số này. Thì quý vị cố tình không chịu hiểu cho một việc quan trọng, là những tiểu bang đông dân như California và New York không có cái độc quyền chọn Tổng thống cho 48 tiểu bang còn lại. Từ thuở lập quốc, hơn 200 năm trước, người ta đã nghĩ đến chuyện tréo ngoe này, và ghi vào Hiếp pháp điều II, khoản I, mục 2 và 3. Trong đó quy định một hình thức bầu bán gián tiếp, các tiểu bang đều có tiếng nói ngang ngửa như nhau.

Bầu cử Tổng thống ở Mỹ không phải liên danh nào giành con số lá phiếu phổ thông nhiều nhất thắng, hoàn toàn không phải vậy. Mà đắc cử là liên danh giành được 270 lá phiếu cử tri đoàn (trên tổng số 538 lá phiếu cử tri đoàn toàn quốc). Có nghĩa, người ra tranh cử phải đi lượm phiếu cử tri đoàn của từng tiểu bang, mỗi tiểu bang một ít, gom đủ 270 cử tri đoàn thì thắng. Nếu dùng hình thức đếm lá phiếu phổ thông, tính trên đầu người cử tri, thì những tiểu bang đông dân như California, thành phố New York, Chigago, và một vài thành phố lúc nhúc xà bần là đủ con số lá phiếu cử tri. Như vậy, vĩnh viễn, những tiểu bang đêm buồn tỉnh lẻ như Alaska, N/S Dakota không có tiếng nói, có đi bỏ phiếu hay không, không quan trọng, vì nó đã được quyết định bởi những nơi mật độ dân cư đông như dzòi.

Trò bầu cử gián tiếp, qua lá phiếu cử tri đoàn vô cùng lợi hại. Nó là một hình thức phân bổ đồng đều. Tránh vấn đề bu như ổ chuột ghetto ở những nơi đông dân, áp đảo những nơi dân cư thưa thớt. Nếu nói, đa số thắng thiểu số. Đông dân như các bang California, New York, Illinois, Florida, Texas… họ luôn luôn áp đảo các bang ít dân. Sinh ra vấn đề thuế má ai cũng phải đóng ngang ngửa như nhau, nhưng tiếng nói và quyền lợi đám xà bần đông dân luôn áp đảo những nơi thưa dân.

Một ứng viên Tổng thống phải lắng nghe nguyện vọng cử tri, trước khi được lá phiếu cử tri dồn cho liên danh của họ. Nếu không có trò đi từng tiểu bang gom lá phiếu cử tri đoàn của hơn 200 năm trước, thì các liên danh tranh cử chỉ vác mồm đến những nơi đông dân, hứa hẹn loạn cả lên, là giành đủ quá bán lá phiếu cử tri phổ thông, đắc cử. Đám dân tình ở những nơi tỉnh lẻ đêm buồn thì mãi mãi đêm buồn tỉnh lẻ, thuế vẫn phải đóng đủ không thiếu 1 cắc, nhưng tiếng nói nguyện vọng trong chính quyền không bao giờ có. Ai rảnh đến những nơi đó vận động lấy lá phiếu làm gì, đâu có bao nhiêu phiếu những nơi khỉ ho cò gáy, xe đò cong đuôi chạy thẳng, không có bến đỗ đón khách dọc đường.

Mùa tranh cử 2016, ông Trump thắng giành được 304 lá phiếu cử tri đoàn, phân bổ đồng đều toàn quốc. Bà Clinton thảm bại với 227 phiếu cử tri đoàn, tập trung ở các bang California, Oregon, Washington, Illinois, New York, Virginia v.v… Chuyện này dẫn đến nếu ông Biden thắng mùa tranh cử 2020, ông phải thắng các tiểu bang bà Clinton đã thắng 2016, tức là mới 227 phiếu, và thắng những bang ông Trump thắng hồi 2016, kiếm thêm 44 lá phiếu cử tri đoàn … chuyện này không hề đơn giản, rất khó.

Lan man lòng vòng đi 3 cánh đồng nãy giờ chỉ để nói lên câu chuyện, là chỉ số thăm dò toàn quốc ông Biden dẫn đầu ông Trump 10 điểm, chẳng nói lên con cóc gì. Những tiểu bang đông dân như California, New York, 2 bờ biển miền Đông-Tây bà Hillary thắng hồi 2016, vẫn tiếp tục ủng hộ ông Biden, và họ thăm dò là thăm dò dân tình ở những nơi đông dân. Ông Biden phải lượm thêm 44 lá phiếu cử tri đoàn những bang một thời dồn phiếu cho ông Trump. Và theo những cuộc thăm dò nội bộ của các liên danh, 3 tiểu bang quyết định kết quả bỏ phiếu mùa tranh cử 2020 là Florida (29), North Carolina (15) và Michigan (16). Ông Binden phải thắng cả 3 tiểu bang, chỉ thắng 2 trong 3 cũng chưa đủ con số 44 lá phiếu cử tri đoàn. Ông Trump phải thua cả 3, thua 1, thua 2 bang cũng chưa thất cử.

Có ai ngoài kia theo dõi câu chuyện đến đây và có hiểu trời đất gì không? Mùa tranh cử 2020 quyết định bởi 3 tiểu bang, 47 tiểu bang kia qua những cuộc thăm dò (dĩ nhiên nội bộ, không ai tin mớ bòng bong thống kê thăm dò của truyền thông lá cải) thì đã yên mồ yên mả, thánh địa của phe đảng nào 2016, giờ cũng vẫn giữ nguyên, chỉ còn kết quả bất ngờ của Florida, Michigan, và North Carolina quyết định thắng bại mùa tranh cử 2020. Những tranh cãi trên truyền thông lá cải, những sự kiện mang tính cách giựt gân thiên hạ, câu kéo sự chú ý dòm ngó, không giải quyết vấn đề gì. Mỗi ngày vài kết quả thăm dò công bố loạn cào cào, nhưng tự con số ấy chẳng nói lên điều gì. Nó chỉ nói lên một điều duy nhất, dân tình ngoài kia quá dốt, thì quá dốt, mặc kệ mũ ni che tai mấy thằng đại bịp mới có đất sống, chân lý này sai ở chỗ nào?

Thăm dò thiên hạ là tuyệt chiêu quyết định thành bại của một cuộc vận động bầu cử. Phải biết thăm dò phản ứng dư luận để gia giảm, thêm bớt mắm muối cho vừa khẩu vị. Chính trị gia chỉ giỏi làm ảo thuật mị dân kiếm phiếu, và họ là bậc thầy điều chỉnh thông điệp vừa lỗ tai thiên hạ không ngoài mục đích kiếm phiếu. Làm sao họ thăm dò được lòng dân, phản ứng, và biết chỗ ngứa của thiên hạ bá tánh … cái này tuyệt chiêu. Nó tuyệt chiêu tới mức ê-kíp vận động tranh cử liên danh ông Trump áp dụng, hốt trọn ổ những lá phiếu cử tri đoàn ở các bang thánh địa đảng Dân chủ hồi 2016.

Sai lầm lớn thứ 2 là không nhìn quá một nhiệm kỳ Tổng thống 4 năm, hoặc hai nhiệm kỳ 8 năm. Nó như thể bị tiếng sét ái tình vì anh nọ đẹp trai, chị kia xinh gái. Trước khi nhắm mắt trao thân, đến nhà nhìn tướng mạo bố/mẹ người bạn đời … có chịu nổi dung mạo hình dáng đó hay không vài chục năm tới, thì hãy nhắm mắt chơi ngu. Bỏ phiếu bầu Tổng thống không chỉ đơn giản ông/bà tổng thống đó, vì nếu lúc tranh cử họ hứa hẹn 1 đằng, lúc đăng quang nhậm chức họ lại làm một nẻo, chịu đựng giỏi lắm 4 hoặc 8 năm, gã/mụ đó về vườn, huề. Thay người khác.

Chết người ở chỗ, Tổng thống bổ nhiệm Thẩm phán Tối cao pháp viện, và Thẩm phán là chức vụ ngồi cầm cân nảy mực đến chết. Thí dụ, năm 2017 ông Trump bổ nhiệm Thẩm phán Gorsuch vào Tối cao pháp viện ở tuổi 50, và ông Gorsuch sẽ ngồi ghế thẩm phán giá chót 30 năm nữa, rất có thể 40 năm. Năm 2018 bổ nhiệm ông Kavanaugh vào Tối cao pháp viện ở tuổi 53, ông sẽ ngồi ghế thẩm phán cũng giá chót 30 năm. Ông Trump vài năm nữa về vườn, những yêu ghét giận hờn bỏ lại sau lưng, Tổng thống mới, chính phủ mới, chính sách mới thay thế, nhưng người của ông Trump vẫn còn ngồi đó giá chót 3 thập niên sau khi ông đã đi xa, thật xa. Đây là mấu chốt của vấn đề chọn Tổng thống. Đi bỏ phiếu chọn Tổng thống, nhưng nó là hình thức gián tiếp chọn Thẩm phán Tối cao pháp viện. Và đến đây quý vị vẫn mù mờ, đang trên mây Tối cao pháp viện làm gì, ảnh hưởng và quyền lực của họ như thế nào … buồn 5 phút.

Trở lại cuộc bầu cử cuối năm 2000 giữa hai liên danh Bush (cộng-hòa) và Gore (Dân-chủ). Kết quả thắng bại của cả hai liên danh, ai đăng quang Hoàng đế, ai về đuổi gà tùy vào kết quả 29 lá phiếu cử tri đoàn bang Florida về tay liên danh nào. Cả nước Mỹ ngồi trên chảo lửa đêm ngày bầu cử. Trong tổng số khoảng 6 triệu lá phiếu của bang Florida, liên danh Bush chỉ hơn liên danh Gore 537 lá phiếu. Dĩ nhiên, thợ cãi khắp nước Mỹ tề tựu về bang Florida đại hội quần hùng.

Những cuộc tranh cãi, bàn luận suốt ngày đêm trên truyền thông đại chúng. Cả tuần lễ sau đó là liên tục những cuộc bàn cãi, kiện cáo, về vấn đề đếm kiểm lại lá phiếu. Cứ mỗi lần đếm lại, thì con số khác biệt giữa hai liên danh nhỏ lại, ngàn cân treo sợi tóc. Thợ cãi liên danh Gore kiện lên tòa án liên bang, đòi phải tổ chức một cuộc kiểm phiếu toàn diện toàn tiểu bang, vì đến nước này, họ chỉ có từ huề tới thắng. Bên Bush chống, đòi giữ nguyên kết quả thắng Gore 537 lá phiếu. Vụ kiện cuối cùng kháng nghị, đưa lên Tối cao pháp viện phân xử. Tối cao pháp viện với tỷ số 5-4, đưa ra phán quyết chấm dứt ngay lập tức kế hoạch kiểm đếm lại phiếu bầu, cho rằng không có một phương cách nào khả dĩ có thể hoàn tất kiểm đếm một cách nhanh chóng. Trong 5 Thẩm phán đưa ra phán quyết có lợi cho liên danh Bush (Cộng-hòa), là người do các đời Tổng thống Cộng-hòa (Nixon, Reagan, Bush) bổ nhiệm. 4 Thẩm phán về phe liên danh Gore là người do các đời Tổng thống Dân-chủ (Carter, Clinton) bổ nhiệm – 1 Thẩm phán do Bush bổ nhiệm.

Bà Amy Coney Barrett, ứng viên được ông Donald Trump lựa chọn vào vị trí thẩm phán Tòa án Tối cao

Điều ít người ngờ, Tối cao Pháp Viện có thể ảnh hưởng đến bầu cử Tổng thống. Tương tự, cuộc bầu cử 2020 giữa hai liên danh Trump và Biden đang trên đường chạy đua nước rút về đích. Hôm thứ Sáu tuần qua, bà Thẩm phán Ginsburg qua đời. Dàn đội hình 9 Thẩm phán Tối cao pháp viện đang ở thế 4-1-4, trở thành 4-4 … vô cùng nguy hiểm. Những năm tháng gần đây, nhiều vấn đề nhức nhối khi đưa lên Tcpv phân xử, phần thắng luôn nghiêng về phe Dân-chủ, tỷ số 4-5. Vắng mặt 1 thẩm phán, nếu kết quả bầu cử rơi vào tình trạng phải đưa lên Tối cao pháp viện phân xử, chắc chắn kết quả se 4-4, huề. Một vụ kháng cáo, đưa lên Tối cao pháp viện phân xử, nếu kết quả 4-4 huề, điều này có nghĩa tuyên án của tòa Thượng thẩm cấp dưới Tối cao pháp viện có hiệu lực. Trong 13 tòa Thượng thẩm, thì hết 11 tòa có đội hình Thẩm phán thiên vị về phe Dân-chủ. Những vụ kiến cáo, kháng nghị liên quan đến chính trị, xã hội, thường được bỏ phiếu xử theo xu hướng chính trị đảng phái. Tòa dưới luôn thiên vị về phía nguyên đơn kiện ông Trump. Và khi phân xử, phần thắng luôn về phía nguyên đơn. Kháng nghị đưa lên Tối cao pháp viện phân xử, và xử huề 4-4, có nghĩa những gì tuyên án bởi tòa Thượng thẩm sẽ có giá trị chung cuộc.

Điều này có nghĩa, chỉ trong non 40 ngày trước ngày bầu cử. Ông Trump phải bổ nhiệm một Thẩm phán mới, và được Thượng viện phê chuẩn. Chuyện không hề đơn giản. Nhưng nếu không làm, đồng nghĩa với mất chiếc ghế Nhà Trắng. Liên danh Biden không thắng cả 3 tiểu bang để vượt con số lá phiếu cử tri đoàn 270, nhưng họ kiện cáo tưng bừng, và với tỷ số biết trước 4-4, liên danh Trump chỉ từ huề tới thua.

Trong hơn 200 năm lập quốc. Sau ngày 3 tháng 11 tới đây, rất có thể đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử quốc gia, người dân Mỹ sẽ sống qua nhiều ngày, nhiều tuần, thậm chí năm tháng không biết rõ ràng vị Tổng thống mới của quốc gia là ai!

FB

Bài viết liên quan