Miền Tây ch ết khô vì thiếu nước, TP.HCM vì cớ gì lại b ức t ử nhà máy nước Cần Giờ của dân?

Những ngày Gò Công khô khát, thì nhà máy lọc nước lợ Cần Giờ lại đang bỏ hoang chờ sập. Hai địa phương này chỉ cách nhau một con sông, tức là rất dễ dàng san sẻ cho nhau.

Đông Đào đoạt giải Nhất Tiếng hát truyền hình TP.HCM năm 1991. Sau đó, vì thường xuyên đi hát ở Cần Giờ, cô ca sĩ QK7 gặp cảnh dân thiếu nước sinh hoạt. Năm 1997, Đông Đào kết hôn với doanh nhân Danny Đặng (VK Mỹ) và ra quân – nhưng hình ảnh người Cần Giờ xách từng can nước vẫn còn ám ảnh.

Năm 2007, gần 4 vạn dân huyện đảo Cần Giờ khát nước ngọt sạch. Để vận chuyển nước sạch cho dân, TP phải dùng sà lan tốn kém, đối mặt với vấn nạn bớt xén, kê khống nhiên liệu,…

Vợ chồng ca sĩ Đông Đào nghe lời chào mời, đổ tiền đầu tư nhà máy nước lợ gần 150 tỷ đồng để xử lý cung cấp nước sạch cho dân, là nhà máy biến nước lợ thành nước ngọt đầu tiên của Việt Nam.

Ngoài một vài ưu đãi về thuế, tiền thuê đất, nhà đầu tư phải tự bỏ tiền xây nhà máy, đỡ gánh nặng cho TP. Theo giấy phép, dự án có tổng vốn đầu tư 95 tỷ đồng. Tuy nhiên, số tiền thực tế do biến động giá, đầu tư dây chuyền công nghệ để phù hợp việc xử lý nước mặn có thời điểm chứ không lợ như đánh giá, Đông Đào cho hay là lên đến 125 tỷ đồng, chưa kể 25 tỷ “không thể nói được” nhưng phải tốn.

TP.HCM cấp phép đầu tư, hứa mua nước, cho nâng công suất 3 giai đoạn theo khảo sát nhu cầu thực tế của DN. Giai đoạn 1 đầu tư dây chuyền xử lý công suất 5.000m3/ngày từ 2007-2011; giai đoạn 2 hứa cho nâng công suất lên 10.000m3/ngày từ 2012-2016; giai đoạn 3 hứa cho nâng lên 20.000m3/ngày từ 2017.

Vợ chồng Đông Đào tính toán giai đoạn 1 đầu tư cầm chừng 5.000m3/ngày để đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu nước sạch thực tế cho dân Cần Giờ, hết giai đoạn 2 mới mong thu hồi vốn, còn lãi thì phải chờ đến giai đoạn 3 mới có cơ hội.

Nhà máy nước lợ Cần Giờ đi vào hoạt động từ 2008, mấy vạn dân thoát cảnh thiếu nước ngọt sạch. Nhưng đến 2010 (chưa hết giai đoạn 1), không biết TP lấy tiền ở đâu để cho đầu tư 42km đường ống cấp nước vượt sông Soài Rạp về thị trấn Cần Thạnh (Cần Giờ). Dự án do Tổng Công ty cấp nước Sài Gòn chủ trì, tổng vốn 820 tỷ đồng.

Có hệ thống cấp nước của TP về tới thì nhà máy lọc nước Cần Giờ phải chết yểu. Tư nhân đầu tư 125 tỷ đồng có cả nhà máy xử lý nước mặn thành ngọt, TP đầu tư đến 820 tỷ đồng mà chỉ chôn dưới đất 42km ống, vẫn cố đầu tư để đồng bộ với đường Rừng Sác và lấy lý do hiệu quả hơn DN tư nhân, bất chấp “chữ tín”.

Đến hạn giai đoạn 2, vợ chồng ca sĩ Đông Đào xin nâng công suất lên 10.000m3/ngày như thành phố đã hứa, thì Sở GTVT làm văn bản đề xuất ngưng hoạt động nhà máy… PCT UBND TP Nguyễn Hữu Tín đã ký chấp thuận.

Kể từ khi cho ngừng hoạt động nhà máy xử lý nước lợ này, TP.HCM có bước đi “nghĩa tình” là thành lập tổ công tác liên ngành để xem xét, đánh giá, định giá để mua lại nhà máy nước Cần Giờ.

Nhưng đã 7 năm qua, đoàn công tác tới lui không biết bao nhiêu cuộc họp, bao nhiêu đề xuất mà vẫn chẳng giải quyết được gì. Trong khi nhà máy thì bỏ hoang, xuống cấp, DN è cổ trả nợ ngân hàng, bảo trì, bảo vệ.

Ca sĩ Đông Đào nước mắt lưng tròng: “Ngoài vốn ở Mỹ, toàn bộ tài sản nhà cửa ở Việt Nam vợ chồng tôi ở Việt Nam đều phải cầm cố ngân hàng để làm nhà máy. Đến giờ tôi vẫn chưa hiểu TP muốn gì?”

Miền Tây đang hạn, xâm mặn nghiêm trọng, người còn thiếu nước ngọt sạch chứ đừng nói cỏ cây, hoa trái.

Nguồn lực nhà nước luôn thiếu, phải vận động, kêu gọi khối tư nhân. Nhưng với cách mà “đầu tàu” TP.HCM đã làm với Nhà máy lọc nước lợ Cần Giờ, thì còn ai dám chơi với họ?

MỘT LẦN BẤT TÍN, VẠN LẦN BẤT TIN.

FB Kiên Giang