Nói một đường, ký một nẻo vì sao Quảng Nam lại thay đổi 180 độ vào phút chót?

Còn nhớ, sau vụ sạt lở kinh hoàng khiến 53 người dân bị vùi lấp ở Quảng Nam, lãnh đạo tỉnh này đã tuyên bố như đinh đóng cột rằng sẽ không phát triển thêm thủy điện nào ngoài 46 thủy điện đã có. Thế nhưng khi nỗi đau thương chưa kịp nguôi ngoai, thì Quảng Nam lại cho phép xây dựng thủy điện Đắk Di 2 tại huyện Nam Trà My. Nhưng lạ là, khi quyết định ban hành chưa kịp khô dấu mực Quảng Nam lại thu hồi một cách vội vàng. Câu hỏi đặt ra ở đây là, vì sao lại có chuyện nói một đường, ký một nẻo rồi lại thay đổi ngay phút chót?

Thi công mặt bằng Nhà máy Thủy điện Đắk Di 2 (Ảnh: namtiengroup.com)

Nguyên nhân là do mưa lũ, nhưng thủy điện góp phần không nhỏ vào vụ sạt lở ở xã Trà Leng huyện Nam Trà My bởi huyện này cổng đến 4 nhà máy thủy điện Trà Linh 1, Tăk Lê, Nước Lah, Trà Leng và Trà Linh 2. Tất cả các dự án này đều được phê duyệt vào 2017. Khi đó, Quảng Nam tuy ‘vô địch’ cả nước với 42 công trình thủy điện, nhưng vẫn nhất quyết đề xuất bổ sung 18 thủy điện vào quy hoạch. Tuy có những ý kiến phản đối quyết liệt nhưng cuối cùng, Quảng Nam vẫn quyết thêm 4 cái thủy điện, trong đó có Trà Leng với số phiếu biểu quyết và kết quả là xảy ra trận sạt lở khiến cả nước phải nghẹn lòng hôm nay.

Để rồi hôm 15/10, tại buổi tổ chức họp báo thông tin về định hướng phát triển tỉnh Quảng Nam đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030, ông Lê Trí Thanh – Chủ tịch UBND tỉnh cho biết Quảng Nam sẽ không phát triển thêm thủy điện nào ngoài 36 thủy điện hiện tại. Đến ngày 15/11, ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng khẳng định chắc nịch: “Chúng tôi sẽ không đánh đổi môi trường để xây dựng thêm thủy điện”.

Ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam

Vậy mà 5 ngày sau, tức ngày 20/11, chính ông Bửu ký quyết định số 3272 cho phép Công ty Cổ phần Tư vấn và Phát triển điện Cửu Long thuê 31.524 m2 đất để xây dựng Nhà máy thủy điện Đắk Di 2 tại xã Trà Don và xã Trà Nam, huyện Nam Trà My (đợt 2). Cũng liên quan đến Dự án Nhà máy thủy điện Đắk Di 2, hồi tháng 6/2020, cũng chính ông Bửu ký quyết định số 1702 cho phép Công ty Cổ phần Tư vấn và Phát triển điện Cửu Long thuê 73.804 m2 đất để làm thủy điện (đợt 1). Như vậy, tổng diện tích đất mà tỉnh Quảng Nam đã đồng ý cho Công ty Cửu Long thuê để làm thủy điện Đăk Di 2 là 105.328 m2.

Điều đáng nói là, nơi mà nhà máy thuỷ điện Đăk Di 2 tọa lạc, trưa ngày 28/10 đã xảy ra một vụ sạt lở núi làm 8 người chết, 12 người bị thương. Không những thế, nơi đây còn nằm trong 15 điểm có nguy cơ cao về sạt lở do Viện Khoa học thuỷ lợi miền Trung và Tây Nguyên dẫn ra từ nghiên cứu của mình, hôm đầu tháng 11/2020. Mặc dù các chuyên gia đã chỉ ra những chỗ này gặp bất lợi về tổ hợp địa hình địa chất, dịch nghĩa là không nên làm thuỷ điện, nhưng Quảng Nam vẫn bất chấp phê duyệt làm nhà máy Đăk Di 2.

Quyết định của tỉnh Quảng Nam cho doanh nghiệp thuê đất để làm thuỷ điện Đăk Di 2 (Ảnh: Xuân Thọ)

Đến ngày 26/11, ông Lê Trí Thanh cho biết sẽ thu hồi quyết định cho thuê đất làm nhà máy thuỷ điện Đăk Di 2. Ông Thanh trao đổi với báo Tuổi trẻ Thủ đô lý do: “Về vấn đề thuỷ điện Đăk Di 2, ngày 11/11/2020 tôi đã chỉ đạo rà soát các thuỷ điện vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh để báo cáo Thường vụ cho ý kiến nhưng Sở TN&MT chưa nắm rõ chỉ đạo này và tham mưu ký cho thuỷ điện Đăk Di 2 thuê đất là chưa phù hợp. Vì vậy phải thu hồi để chờ rà soát, tổng hợp báo cáo Thường vụ cho ý kiến chung, sau đó mới xem xét”.

Lực lượng chức năng tìm kiếm nạn nhân trong vụ sạt lở kinh hoàng tại xà Trà Leng, huyện Nam Trà My

Câu hỏi đặt ra ở đây là, vì sao ông Chủ tịch UBND tỉnh đã chỉ đạo dừng phát triển thủy điện nhưng ông Phó lại đặt bút ký? Phải chăng ông Phó chủ tịch không nắm rõ chỉ đạo hay cố tình vượt mặt? Còn Sở TN&MT cấp trên đã chỉ đạo nhưng lại tham mưu cho ông Phó chủ tịch đồng ý cho Công ty Cổ phần Tư vấn và Phát triển điện Cửu Long thuê đất xây dựng nhà máy thủy điện Đăk Di 2, xin hỏi đây là hành động vô ý hay cố tình? Nam Trà My là nơi được liệt vào danh sách cảnh báo sạt lở, nhưng vì sao Sở TN&MT lại cố gắng đề xuất cấp giấy phép xây dựng thủy điện cho bằng được? Vì sao Sở TN&MT lại xem nhẹ tính mạng của người dân như thế? Phải chăng nhà máy thủy điện Đăk Di 2 là sân sau của lãnh đạo nào trong Sở TN&MT nên Sở này quyết cố đấm ăn xôi chống lại chỉ đạo của cấp trên và xem lợi nhuận hơn cả mạng dân? Nếu đây thật sự  là hành động cố ý làm trái vì tư lợi riêng thì Quảng Nam nên làm rõ vụ này và xử lý thật mạnh tay.

Rất may là ông Chủ tịch tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh đã rất quyết liệt, thu hồi quyết định khiến nhiều người phải chịu tai ương. Nếu không có lẽ tương lai sẽ còn nhiều thảm cảnh đau lòng xảy ra. Rất mong ông Chủ tịch có nhiều quyết định đúng đắn hơn nữa. Nơi nào cần nhà máy thủy điện thực hiện chức năng cắt lũ thì hãy xây dựng còn không thì nên dần thay thế bằng các dự án năng lượng sạch, đừng để người dân bị vùi lấp dưới những trận sạt lở kinh hoàng, hay những trận lũ càn quét nữa. Như thế sẽ rất đau lòng.

T.L

Bài viết liên quan