Sau 2 năm ngừng hoạt động, BOT Cai Lậy lập thêm trạm mới, thu phí trở lại trong quý 1/2021

Những lùm xùm kéo dài lâu nay ở trạm phu phí BOT Cai Lậy (Tiền Giang) năm 2017 không phải ở mức phí mà là vị trí đặt trạm. Để giải quyết, Bộ Giao thông Vận tải vừa đề xuất “mở thêm trạm thu phí…”! Sau 2 năm dừng hoạt động, BOT Cai Lậy – điểm nóng BOT năm 2017 được giới hữu trách công bố sẽ hoạt động trở lại vào đầu năm 2021, sau khi trạm thu phí thứ 2 trên tuyến tránh hoàn thành. 

Trạm thu phí Cai Lậy trở lại trên các phương tiện thông tin đại chúng sau khi Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) đưa ra hướng mới là mở thêm một trạm thu phí riêng để thu phí hoàn vốn cho tuyến tránh Cai Lậy, trạm cũ vẫn giữ nguyên để thu phí hoàn vốn cho dự án tăng cường, cải tạo Quốc lộ (QL) 1. Đây cũng là ý kiến của UBND tỉnh Tiền Giang đề xuất vào hồi tháng 10-2019. Thực ra, phương án này đã được đề cập từ những ngày đầu khi trạm bắt đầu có dấu hiệu phải tạm ngưng thu phí do gặp phản ứng quyết liệt của giới tài xế dẫn tới phải ngưng thu phí từ cuối năm 2017.

Hiện phương án này có lẽ đạt được sự đồng thuận cao nhất từ phía người dân, khi đang tiến dần tới sự công bằng, có sử dụng mới có chi trả, chỉ phải trả phí cho dịch vụ mình sử dụng. Nhưng vẫn còn những câu hỏi đặt ra, cần Bộ GTVT làm rõ trước khi lập thêm trạm thu phí mới. Một là, trong thời gian tạm ngưng thu phí, mọi chi phí phát sinh sẽ được tính cho hạng mục nào? Tuyến tránh hay QL1? Hay cả 2 dựa trên tỉ lệ vốn đầu tư ban đầu? Nếu không di dời trạm thu phí hiện hữu về phía trong thị trấn, tách biệt với đường tránh, khi xe qua trạm, nhất là với tài xế không thường xuyên lưu thông qua đó, làm sao xác định được mua vé để đi tuyến nào? Hai là, cả tuyến QL1 và tuyến tránh sau nhiều năm không được duy tu, sửa chữa hiện có vài điểm xuống cấp khá nghiêm trọng, vậy khắc phục rồi mới thu phí trở lại hay cứ để vậy rồi tiếp tục thu phí?

Mới đây, Sở GTVT tỉnh Tiền Giang ngày 23/1/2021 cho biết trạm thu phí trên tuyến tránh đang được xây dựng để để cùng thu phí hoàn vốn cho Dự án đầu tư xây dựng công trình Quốc lộ 1 đoạn tránh thị xã Cai Lậy và nâng cấp đoạn Quốc lộ 1 đoạn Km1987+560 – Km2014+000 theo hình thức hợp đồng BOT (thường gọi BOT Cai Lậy). Việc xây trạm thu phí này do Bộ GTVT chấp thuận hôm 26/2/2020. Sau khi hoàn thành, việc thu phí phương tiện lưu thông sẽ tiến hành song song cùng với trạm thu phí hiện hữu trên quốc lộ 1.

Xe đi qua hai đường sẽ được phân luồng theo quyết định trước đó của Tổng cục đường bộ Việt Nam. Cụ thể, xe từ 29 ghế ngồi và xe từ 3 trục trở lên phải đi vào tuyến tránh, nhằm chia sẻ lưu lượng và tránh gây ùn tắc và ô nhiễm khi xe tập trung đi vào một đường.

Dự án BOT Cai Lậy gồm hai hạng mục là xây mới tuyến tránh thị xã Cai Lậy và sửa mặt đường quốc lộ 1 (tỉnh Tiền Giang), tổng mức đầu tư 1.398,18 tỷ đồng. Dự án được khởi công năm 2014 và hoàn thành năm 2017, bắt đầu thu phí hoàn vốn từ ngày 1/8/2017. Tuy nhiên, việc trạm thu phí được đặt trên đường quốc lộ gây nên phản ứng dữ dội khi dân chúng cho rằng đã đóng phí bảo trì đường bộ, không đi đường đầu tư BOT nên không phải nộp tiền phí BOT, chưa kể mức phí quá cao (thấp nhất là 35.000 đồng/lượt cho 12 km đường tránh). Làn sóng tài xế phản đối bằng cách dùng tiền lẻ mua vé nhanh chóng lan rộng ra nhiều trạm BOT bị coi là bất hợp lý trên cả nước. Trạm BOT Cai Lậy phải dừng thu phí từ tháng 12/2017 đến nay.

Sau hai năm đình trệ, tháng 10/2019, Sở GTVT tỉnh Tiền Giang công bố sẽ xây dựng thêm trạm thu phí mới trên tuyến tránh Cai Lậy và thực hiện thu phí đồng thời cả hai trạm, trạm nào hoàn vốn xong sẽ dỡ trạm đó, tức về lý thuyết, doanh thu ghi nhận ở trạm nào sẽ sử dụng để quyết toán hoàn vốn cho hợp phần đầu tư ở trạm đó.

Bộ GTVT cho biết phần vốn đầu tư dự án sau khi tính toán lại (có cập nhật kết luận của thanh tra, kiểm toán) là 1.380 tỷ đồng. Trong đó, tuyến tránh có vốn đầu tư hơn 680 tỷ đồng và phần sửa mặt đường quốc lộ 1 là hơn 379 tỷ đồng; xây trạm thu phí trên quốc lộ 1 là trên 100 tỉ đồng và 219 tỷ đồng giải phóng mặt bằng. Hiện chi phí xây dựng trạm thu phí trên tuyến tránh cũng như mức thu phí tại mỗi trạm chưa được công bố.

Nếu ngay từ cuối năm 2017, Bộ GTVT nghiêm túc tiếp thu các ý kiến phản biện của báo chí, các chuyên gia giao thông cũng như lắng nghe, thấu hiểu tâm tư của người dân, có lẽ đã không phải chờ đợi tới vài năm, để rồi quay về một trong những phương án ban đầu. Đầu tư BOT ở Việt Nam hiện nay có một cơ chế đặc thù là gần như toàn bộ vốn đầu tư là vay ngân hàng, một ngày trôi qua là thêm một ngày tiền lãi, vậy mà dự án vẫn để đắp chiếu tới hơn 2 năm. Để rồi khi chốt phương án, con số đã đội lên rất nhiều.

Tổng hợp

Bài viết liên quan