Tại sao Việt Nam im lặng trước tin Biden là “Tổng thống đắc cử”?

4 năm trước, lãnh đạo nhà nước Việt Nam sớm chúc mừng ông Donald Trump ngay sau khi ông đắc cử Tổng thống Mỹ vào năm 2016 nhưng hiện vẫn giữ im lặng trước chiến thắng của ông Joe Biden, người tuyên bố thắng cử trước ông Trump trong cuộc đua vào Nhà Trắng hôm 7/11.

Không lâu sau cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016, Thủ tướng Việt Nam Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc điện đàm với tổng thống đắc cử lúc đó, ông Trump, để chúc mừng ông “được bầu là tổng thống thứ 45 của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ và khẳng định Việt Nam coi trọng quan hệ hữu nghị, hợp tác với Mỹ.”

Nhiều lãnh đạo thế giới trong đó có châu Á gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ và Đài Loan đã lên tiếng chúc mừng tân tổng thống đắc cử Biden ngay sau khi truyền thông Mỹ tuyên bố ứng cử viên đại diện đảng Dân chủ giành chiến thắng trước ông Trump hôm 7/11 để trở thành tổng thống thứ 46 của Hoa Kỳ. Các nguyên thủ của Canada, Anh và Đức cũng đã công nhận chiến thắng của ông Biden và gửi lời chúc mừng tới ông. Tuy nhiên, tính tới ngày 11/11, Việt Nam chưa chính thức đưa ra bất kỳ tuyên bố nào sau khi ông Biden trở thành tổng thống đắc cử mới của Mỹ.

“Các lãnh đạo Việt Nam đã nhanh chóng chúc mừng ông Donald Trump khi ông ấy được bầu là tổng thống vì điều đó không gây tranh cãi,” Giáo sư Carl Thayer của Đại học New South Wales, một nhà phân tích chính trị và quân sự Việt Nam và khu vực nhận định. “Tuy nhiên các lãnh đạo Việt Nam là những người thận trọng.” Họ không vội vàng chúc mừng để nhận được chú ý khi là “quốc gia nhanh nhất” có lời chúc mừng tân Tổng thống, mà chờ đợi một sự xác nhận chính thức từ Tòa án và Nghị viện Lưỡng đảng, trong bối cảnh cuộc bầu cử diễn ra với nhiều cáo buộc gian lận.

Các quốc gia khác hiện vẫn giữ im lặng trước chiến thắng của ông Biden còn gồm có Trung Quốc, Nga, và Brazil.

Truyền thông Mỹ dự đoán ông Biden đắc cử tổng thống Mỹ hôm 7/11 sau khi cựu phó tổng thống có được 279 phiếu đại cử tri, vượt qua ngưỡng 270 đủ để chiến thắng trước tổng thống đương nhiệm hiện có 214 phiếu, trong lúc việc kiểm phiếu vẫn chưa hoàn tất. Tuy nhiên, ông Trump cho rằng ông mới là người chiến thắng và từ chối chấp nhận thất cử. Vị tổng thống đương nhiệm đang bước vào cuộc chiến pháp lý sau khi phủ nhận kết quả bầu cử mà truyền thông Mỹ đăng tải.

Kết quả này đã làm nhiều người Việt Nam ủng hộ Tổng thống Trump thất vọng cũng như gây ra các cuộc tranh cãi giữa những người ủng hộ trong nước đối với hai ứng cử viên tổng thống Mỹ dẫn đến xung đột và cắt đứt quan hệ bạn bè, đồng nghiệp.

“Các cuộc thăm dò dư luận trong công chúng ở Việt Nam cho thấy rõ ràng ông Trump được yêu thích đặc biệt vì lập trường chống Trung Quốc của ông,” GS Thayer nói. “Các nhà lãnh đạo Việt Nam không muốn hành động nóng vội và bị cuốn vào cuộc xung động trong lòng nước Mỹ.”

Theo GS Thayer, các nhà lãnh đạo của Việt Nam “có khả năng sẽ đợi cho đến khi toà án đưa ra quyết định và Đại cử tri bầu ông Joe Biden làm tổng thống.”

Trung Quốc, quốc gia láng giềng của Việt Nam, hôm 9/11 cho biết chưa chúc mừng chiến thắng của ứng viên đảng Dân chủ Biden vì muốn ‘theo thông lệ quốc tế’ trong việc đưa ra tuyên bố về cuộc bầu cử Hoa Kỳ.

Theo thủ tục và luật pháp Mỹ, kết quả kiểm phiếu ở 50 tiểu bang sẽ được chứng nhận sau khi hoàn tất và Đại cử tri sẽ bỏ phiếu bầu chọn theo kết quả của các tiểu bang vào ngày 14/12.

Hai ngày sau khi cuộc bầu cử tổng thống Mỹ diễn ra hôm 3/11 và chưa xác định được người giành chiến thắng, Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết rằng đây là “công việc nội bộ” của nước Mỹ và ai làm tổng thống Hoa Kỳ cũng sẽ ủng hộ tiến trình phát triển mối quan hệ với Việt Nam.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc là nhà lãnh đạo Đông Nam Á đầu tiên được mời đến Nhà Trắng sau khi ông Trump nhậm chức vào tháng 1/2017 và ông Trump đã có hai lần tới thăm Việt Nam trong nhiệm kỳ 4 năm làm tổng thống Mỹ.

“Chính quyền Trump sẽ kết thúc vào ngày 20/1 (năm sau),” GS Thayer nói.

Do đó, theo GS Thayer, người theo dõi sát sao chính trường Việt Nam, “một khi chính quyền Biden nhậm chức, Việt Nam sẽ nhanh chóng mở các cuộc tiếp xúc và chuẩn bị cho sự trao đổi các chuyến thăm của các quan chức.” Vị giáo sư người Mỹ hiện đang sống và làm việc ở Úc cho rằng Việt Nam sẽ xem sự tái tham gia của Chính quyền Biden với các hiệp hội trong khu vực như ASEAN là một cơ hội để hợp tác với Mỹ về một số vấn đề. “Nói cách khách, Việt Nam sẽ cung cấp cho Mỹ các động lực để giải quyết các vấn đề thương mại trên cơ sở thực tế.”

Cựu Đại sứ Mỹ tại Việt Nam David Shear trước đó nói rằng Việt Nam “chắc chắn là một đối tác mạnh” của Mỹ và ông hình dung “chính quyền mới (của ông Biden) sẽ muốn tăng cường quan hệ song phương, cũng như mở rộng và củng cố hợp tác đa phương.”

VOA

Bài viết liên quan