Trước Nghị trường, Chánh án Nguyễn Hòa Bình khẳng định: “Chưa phát hiện trường hợp kết án oan nào”

Sáng nay, Quốc hội bước vào phiên chất vấn đầu tiên trong 3 ngày làm việc. Phó thủ tướng Trương Hòa Bình, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình, Viện trưởng Kiểm sát nhân dân tối cao Lê Minh Trí sẽ trình bày báo cáo thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn trong nhiệm kỳ khóa XIV, một số nghị quyết trong nhiệm kỳ khóa XIII.

Báo cáo việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội trong nhiệm kỳ khóa XIV (2016 – 2021), Chánh án TANDTC Nguyễn Hòa Bình nói ‘chưa phát hiện trường hợp kết án oan người không có tội’.

Xét xử 90 bị cáo vi phạm quy định về đất đai trong hơn một năm

Chánh án Tòa tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, từ ngày 1/6/2019 đến 30/9/2020, các Tòa án đã thụ lý theo thủ tục sơ thẩm đối với 37 vụ, 147 bị cáo; đã xét xử 25 vụ với 90 bị cáo phạm các tội về quản lý đất đai, sử dụng đất đai, về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

202011060859312995-Chanh-an-To-9446-3662

Chánh án TAND TC Nguyễn Hòa Bình. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội

Các Tòa án đã chủ động phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng nhằm sớm đưa vụ án ra xét xử, không có vụ án nào để quá hạn luật định thời gian qua. Người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt hoặc làm thất thoát số lượng lớn tài sản của Nhà nước đã bị áp dụng hình phạt nghiêm khắc. Các Tòa án cũng chú ý áp dụng các biện pháp kê biên tài sản và các biện pháp tư pháp, các hình phạt bổ sung nhằm thu hồi tài sản của Nhà nước bị chiếm đoạt.

Trước tình trạng xâm hại tình dục trẻ em gia tăng phức tạp, Tòa án nhân dân tối cao đã thành lập 38 Tòa gia đình và người chưa thành niên tại các Toà án nhân dân cấp tỉnh. Các Tòa án đã tăng cường phối hợp với các cơ quan tiến hành tố tụng nhanh chóng nghiên cứu hồ sơ nên hầu hết các vụ án xâm hại trẻ em đều được đưa ra xét xử nghiêm minh, trong thời hạn luật định.

‘Chưa phát hiện trường hợp kết án oan người không có tội’

Báo cáo kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn trong nhiệm kỳ khóa XIII (2011 – 2016) và khóa XIV (2016 – 2021), Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình cho biết, các Tòa án đã hoàn thành nhiều chỉ tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ cơ bản mà các nghị quyết của Quốc hội đề ra; một số lĩnh vực tuy chưa đạt được theo yêu cầu nhưng đã có nhiều tiến bộ rõ nét.

Nhiều Tòa án địa phương đã chủ động xây dựng quy chế, chương trình phối hợp với Viện kiểm sát cùng cấp tổ chức các “Phiên tòa mẫu”, “Phiên tòa hình sự rút kinh nghiệm”… Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành 2 Thông tư quy định về phòng xử án và Quy chế tổ chức phiên tòa. Tòa án nhân dân tối cao cũng đề ra 14 giải pháp để nâng cao chất lượng công tác xét xử.

“Chất lượng, hiệu quả công tác giải quyết, xét xử các loại án tiếp tục được nâng cao; tỷ lệ các bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan của Tòa án trong nhiều năm được hạn chế ở mức thấp, giảm dần qua các năm và hiện ở mức dưới 1,5%, đáp ứng chỉ tiêu Nghị quyết của Quốc hội đề ra”, ông Bình nói.

Chánh án Tòa Tối cao cũng cho hay, trong xét xử các vụ án hình sự, các cơ quan đảm bảo đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, “chưa phát hiện trường hợp kết án oan người không có tội”; thực hiện nghiêm, có chất lượng chỉ đạo của Ban chỉ đạo phòng, chống tham nhũng Trung ương. Nhiều vụ án tham nhũng, kinh tế lớn được xét xử nghiêm minh như: vụ án Đinh La Thăng; vụ án Trịnh Xuân Thanh; các vụ án liên quan đến ngân hàng…

“Người chủ mưu, cầm đầu, người lợi dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt hoặc làm thất thoát số lượng lớn tài sản của Nhà nước bị áp dụng hình phạt nghiêm khắc”, ông nói.

Theo báo cáo, từ ngày 1/10/2015 đến 30/9, các Tòa án thụ lý 19 yêu cầu bồi thường thuộc trách nhiệm của Tòa án; giải quyết dứt điểm 15 trường hợp. Các Tòa án cũng đã giải quyết 60/76 vụ án dân sự mà người bị thiệt hại khởi kiện các cơ quan nhà nước yêu cầu bồi thường.

Kiểm sát 100% các vụ án hình sự ngay từ khi khởi tố

Viện trưởng Kiểm sát nhân dân Tối cao Lê Minh Trí cho biết, từ đầu nhiệm kỳ khóa XIV đến năm 2020, Quốc hội không có nghị quyết riêng về giám sát chuyên đề đối với VKSND. Nhưng trong 5 nghị quyết về giám sát của Quốc hội có 5 nhóm nhiệm vụ liên quan đến trách nhiệm của cơ quan này. Đó là: Chống oan sai trong truy tố và thực hiện tốt Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước; Nâng cao chất lượng kiểm sát điều tra và truy tố để hạn chế mức thấp nhất việc trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung; Truy tố kịp thời, nghiêm minh mọi hành vi phạm tội liên quan đến quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai tại đô thị; Hoàn thiện quy trình truy tố tội phạm liên quan đến xâm hại trẻ em; Ban hành thông tư liên tịch về công tác phối hợp trong giải quyết các vụ án xâm hại tình dục trẻ em.

Thời gian qua, ngành Kiểm sát đã thực hiện tốt hơn nhiệm vụ chống oan, sai và giải quyết yêu cầu bồi thường; kiểm sát chặt chẽ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm và áp dụng các biện pháp ngăn chặn. Qua đó, Viện kiểm sát đã yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố hơn 3.000 vụ án, hủy bỏ 78 quyết định khởi tố vụ án. Đồng thời, Viện kiểm sát đã trực tiếp khởi tố và yêu cầu Cơ quan điều tra tiến hành điều tra 92 vụ án hình sự; trực tiếp hủy bỏ hơn 600 quyết định không khởi tố vụ án hoặc quyết định khởi tố vụ án; hủy hơn 3.300 lệnh, quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn thiếu căn cứ, trái pháp luật.

“Kết quả công tác kiểm sát đã góp phần quan trọng bảo đảm việc khởi tố vụ án, bắt, tạm giữ, tạm giam và điều tra đúng pháp luật; hạn chế thấp nhất việc bỏ lọt tội phạm và oan, sai”, ông Trí khẳng định.

Viện trưởng Kiểm sát nhân dân Tối cao Lê Minh Trí. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội

Cũng theo ông Trí, ngành Kiểm sát đã kiểm sát chặt chẽ 100% các vụ án hình sự ngay từ khi khởi tố và trong suốt quá trình điều tra. Thông qua kiểm sát, Viện kiểm sát đã yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố gần 2.900 bị can; hủy hơn 1.100 quyết định khởi tố bị can và 138 quyết định tạm đình chỉ điều tra, quyết định đình chỉ điều tra thiếu căn cứ, trái pháp luật. “Tiến độ, chất lượng giải quyết án của Viện kiểm sát đều đạt 99,9% và vượt chỉ tiêu của Quốc hội”.

Từ năm 2016 đến nay, Viện trưởng VKSND tối cao chỉ đạo ngành Kiểm sát thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng chất lượng điều tra, truy tố để giảm tỷ lệ trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Kết quả, chất lượng điều tra, truy tố được nâng lên, số vụ án phải trả hồ sơ để điều tra bổ sung giảm dần. Cụ thể, tỷ lệ trả hồ sơ năm 2018 là 3,02%, giảm 0,65%; năm 2020 còn 2,7%, giảm 0,8%.

Bên cạnh đó, toàn ngành Kiểm sát đã kiểm sát chặt chẽ việc giải quyết các vụ việc liên quan đến quy hoạch, quản lý và sử dụng đất đai tại đô thị; phối hợp với các cơ quan tố tụng kịp thời điều tra, truy tố, xét xử nghiêm minh nhiều vụ án xâm phạm đất đai được dư luận xã hội quan tâm. Đơn cử như vụ Nguyễn Thành Tài, vụ Nguyễn Hữu Tín và đồng phạm phạm tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại TP Hồ Chí Minh; vụ Trần Văn Minh và đồng phạm phạm tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, “Vi phạm quy định về quản lý đất đai” xảy ra tại TP Đà Nẵng…

Nhiều vụ tham nhũng nghiêm trọng được xử lý

Theo Phó thủ tướng Trương Hòa Bình, thời gian qua, Chính phủ xác định công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, dành thời gian thích đáng để chỉ đạo giải quyết. Vì vậy, số vụ việc và số đoàn đông người giảm; chất lượng, hiệu quả giải quyết khiếu nại, tố cáo được nâng lên.

Công tác phòng, chống tham nhũng được Chính phủ chỉ đạo quyết liệt. Nhiều vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật được thanh tra và kết luận, trong đó có một số vụ việc rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, mang tính đột phá trong đấu tranh xử lý tham nhũng; kiến nghị xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân vi phạm, thu hồi nhiều tiền, tài sản, đất đai có giá trị lớn.

“Tuy nhiên, còn một số bộ, ngành, địa phương chưa quan tâm đúng mức đến công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo; chưa thực hiện nghiêm túc lịch tiếp công dân định kỳ, chưa gắn việc tiếp công dân với đối thoại giải quyết khiếu nại, tố cáo”, lãnh đạo Chính phủ nói.

Một số dự án thua lỗ ngành Công Thương đã tìm được đối tác mua lại

Lãnh đạo Chính phủ cho biết, 12 dự án thua lỗ của ngành Công Thương đã được chỉ đạo tìm phương án xử lý dứt điểm. Nguyên tắc là tự chủ của doanh nghiệp, theo cơ chế thị trường, nhà nước không cấp thêm vốn, hạn chế thiệt hại và quan tâm tới quyền lợi người lao động.

Đến nay một số dự án đã tìm được đối tác hợp tác đầu tư hoặc đang có nhà đầu tư quan tâm mua lại, như nhà máy sản xuất sơ xợi Đình Vũ, nhà máy gang thép Thái nguyên giai đoạn 2 và dự án Thép Việt Trung.

Ngoài ra, các cơ quan có thể giải quyết khó khăn với dự án DAP-1 Hải Phòng, DAP-2 Lào Cai, Đạm Ninh Bình nếu tháo gỡ được vướng mắc về thuế suất GTGT 5% đối với phân bón.

Riêng dự án nhà máy nhiệt điện Thái Bình 2, lãnh đạo Chính phủ cho biết còn khó khăn do có sai phạm trong quá trình thực hiện. Đến nay, dự án này đã hoàn thành khoảng 86% khối lượng. Thủ tướng đã giao nhiệm vụ Tập đoàn Dầu khí (PVN) tiếp tục triển khai, hoàn thành đưa vào vận hành trong năm 2021 – 2022.

Đánh giá hoạt động ngành Công Thương, Phó thủ tướng nhận xét, việc xử lý các dự án, doanh nghiệp yếu kém vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc, chưa đúng kế hoạch. Một số bất cập giữa quy hoạch, đầu tư xây dựng nguồn và lưới điện chưa được xử lý triệt để. Quản lý quy hoạch và xây dựng thủy điện chưa chặt chẽ, còn có dự án thủy điện nhỏ có tác động đáng kể đến môi trường.

202009110739399907-CTQH-1521-1604626544.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân. Ảnh: Trung tâm báo chí Quốc hội

Qua các báo cáo, Chủ tịch Quốc hội nhận thấy, về tổng thể đã nổi lên nhiều kết quả tích cực, thể hiện tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm, quyết tâm cao của Chính phủ, các bộ, ngành cũng như từng thành viên Chính phủ và các trưởng ngành trong việc triển khai các yêu cầu của Quốc hội. Mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và những khó khăn do thiên tai, dịch bệnh nhưng những kết quả đạt được đã góp phần không nhỏ trong phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội,

Phiên chất vấn này là phiên cuối cùng trong hoạt động chất vấn của Quốc hội khóa XIV. Mục đích chính là đánh giá một cách toàn diện kết quả triển khai các yêu cầu của Quốc hội, được nêu trong các nghị quyết về giám sát chuyên đề và chất vấn từ đầu nhiệm kỳ đến nay.

Cách thức tiến hành phiên chất vấn sẽ không theo nhóm vấn đề, đại biểu hỏi lĩnh vực nào thì người đứng đầu các cơ quan liên quan có trách nhiệm trực tiếp trả lời theo điều hành của Chủ tọa Kỳ họp. “Riêng đối với lĩnh vực thuộc trách nhiệm của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Thống đốc Ngân hàng nhà nước, Bộ trưởng Bộ Y tế, do đã thay đổi nhiệm vụ mới và đang được Quốc hội tiến hành các thủ tục phê chuẩn nên chất vấn của các đại biểu Quốc hội sẽ được trả lời bằng văn bản. Những nội dung thuộc thẩm quyền của Chính phủ, thì Phó thủ tướng phụ trách lĩnh vực trả lời. Cuối phiên chất vấn, Thủ tướng sẽ thay mặt Chính phủ phát biểu, giải trình làm rõ một số nội dung”, Chủ tịch Quốc hội nói.

Việc đăng ký chất vấn và tranh luận của đại biểu được thực hiện thông qua App Quốc hội trên Ipad của mỗi người. Chủ tọa điều hành theo hướng mỗi lượt chất vấn sẽ mời 3 – 5 đại biểu đặt câu hỏi, thời gian nêu chất vấn không quá một phút và người trả lời chất vấn cũng không quá 3 phút. Thời gian tranh luận cho mỗi đại biểu không quá 2 phút, mỗi đại biểu tranh luận không quá 2 lần.

VN Express